Afet çalışanlarının fiziksel aktivite düzeylerinin stresle başa çıkma ve psikolojik sağlamlık durumları üzerine etkisi
Tez Türü Doktora
Ülke Türkiye
Üniversite Tokat Gaziosmanpaşa Üniversitesi
Enstitü Lisansüstü Eğitim Enstitüsü
Anabilim Dalı Beden Eğitimi ve Spor Bilimleri Ana Bilim Dalı
Tez Onay Yılı 2025
Öğrenci Adı ve Soyadı Neşe MUMCU
Tez Danışmanı PROF. DR. ABDULLAH CANİKLİ
Türkçe Özet Bu araştırma, itfaiyecilerin fiziksel aktivite düzeylerinin stresle başa çıkma ve psikolojik sağlamlık üzerindeki etkilerini incelemeyi amaçlamıştır. Araştırmaya, Ankara Büyükşehir Belediyesi İtfaiye Daire Başkanlığı'nda görev yapan 263 erkek personel katılmıştır. Veri toplama aracı olarak IPAQ-Kısa Form, Stresle Başa Çıkma Tarzları Ölçeği ve Psikolojik Sağlamlık Ölçeği kullanılmıştır. Veriler SPSS 25.0 ile analiz edilmiştir. Araştırmadan elde edilen sonuca göre katılımcıların %57'si evli, %41,8'i sigara kullanmakta ve %21,3'ü düzenli ilaç kullanmaktadır. Yaş grubunun %36,9'u 40 yaş ve üzerindedir. Fiziksel aktivite düzeyleri incelendiğinde, %68,1'i minimal aktif, %20,9'u inaktif, %11'i ise çok aktiftir. Araştırmanın bulgularına göre; medeni durum, yaş, sigara kullanımı, spor yapma sıklığı, çalışma süresi ve ilaç kullanımının fiziksel aktivite düzeyini etkilediğini göstermiştir. Evli, sigara kullanan ve uzun süre çalışan bireylerde fiziksel aktivitenin daha düşük olduğu saptanmıştır. Ayrıca, bekarların daha aktif olduğu; evlilerin ise stresle başa çıkma becerilerinde ve sosyal destek arayışında daha güçlü olduğu belirlenmiştir. Yaş ilerledikçe fiziksel aktivite azalmakta, ancak stresle başa çıkma becerileri artmaktadır. Psikolojik sağlamlık ile fiziksel aktivite arasında doğrudan anlamlı bir ilişki bulunmamıştır. Sonuç olarak itfaiyecilere yönelik fiziksel ve psikolojik dayanıklılığı destekleyici programların mesleki deneyim sürecine dahil edilmesi gerektiğini göstermektedir.Keywords: Physical Activity, Coping With Stress, Psychological Resilience, Firefighter Personnel.
İlgilizce Özet This study aimed to examine the effects of physical activity levels on coping with stress and psychological resilience among firefighters. The study sample consisted of 263 male personnel working at the Ankara Metropolitan Municipality Fire Department. The data were collected using the IPAQ-Short Form, Stress Coping Scale, and the Psychological Resilience Scale, and analyzed using SPSS 25.0. According to the findings, 57% of the participants were married, 41.8% were smokers, and 21.3% regularly used medication. In terms of age, 36.9% were aged 40 and above. When physical activity levels were examined, 68.1% were minimally active, 20.9% were inactive, and 11% were highly active. The results indicated that marital status, age, smoking, frequency of exercise, years of service, and regular medication use significantly affected physical activity levels. Physical activity was found to be lower among married individuals, smokers, and those with longer work experience. Furthermore, single firefighters were more physically active, while married individuals demonstrated better coping skills and a stronger tendency to seek social support. As age increased, physical activity decreased, whereas coping skills improved. No direct significant relationship was found between physical activity and psychological resilience. In conclusion, the findings highlight the need to integrate physical and psychological resilience programs into the professional development of firefighters throughout their careers.Anahtar Kelimeler: Fiziksel Aktivite, Stresle Başa Çıkma, Psikolojik Sağlamlık, İtfaiye Personeli.

Paylaş