Üniversite öğrencilerinin eleştirel ve yaratıcı düşünme eğilimleri üzerinde akıllı telefon bağımlılığının etkisi
Tez Türü Yüksek Lisans
Ülke Türkiye
Üniversite Tokat Gaziosmanpaşa Üniversitesi
Enstitü Lisansüstü Eğitim Enstitüsü
Anabilim Dalı Halkla İlişkiler ve Reklamcılık Ana Bilim Dalı
Tez Onay Yılı 2025
Öğrenci Adı ve Soyadı Salih BALCI
Tez Danışmanı DOÇ. DR. HIDIR POLAT
Türkçe Özet Dijitalleşme ile birlikte her yerdelik kazanan birey, dijital araçlara bağımlı bir yaşama doğru sürüklenmektedir. Özellikle de akıllı telefonlar bu bağımlılık sürecinde en başat araçlardan biri haline gelmiştir. Akıllı telefon bağımlılığının birey üzerinde gerek psikolojik gerekse fizyolojik anlamda olumsuz etkileri olmaktadır. Buradan hareketle araştırmanın temel amacı, üniversite öğrencilerinin akıllı telefon bağımlılık düzeylerinin, üst düzey düşünme becerilerinden olan eleştirel düşünme ve yaratıcı düşünme eğilimleri üzerindeki etkisini incelemektir. Araştırmada nicel araştırma desenlerinden olan korelasyon araştırması kullanılmıştır. Araştırmanın veri toplama sürecinde, Özgenel ve Çetin tarafından geliştirilen `Marmara eleştirel düşünme eğilimleri` (2018), `Marmara yaratıcı düşünme eğilimleri` (2017) ölçekleri ve Demirci ve arkadaşları (2014) tarafından Türkçe uyarlaması yapılan akıllı telefon bağımlılığı ölçeği kullanılmıştır. Çalışma, Tokat Gaziosmanpaşa Üniversitesinde 2024 yılında farklı bölümlerde eğitim görmekte olan 391 öğrencinin katılımıyla tamamlanmıştır. Verilerin analizinde IBM SPSS paket programı kullanılmıştır. Analiz sürecinde betimsel istatistik, t-testi NOVA, pearson korelasyon ve regresyon metodlarından faydalanılmıştır.Çalışma sonucunda akıllı telefon bağımlılığının, eleştirel düşünme eğilimleri ve yaratıcı düşünme eğilimleri üzerinde istatistiksel olarak negatif yönde ve anlamlı bir etkisi olduğu bulunmuştur. Ayrıca, eleştirel düşünme eğilimleri ve yaratıcı düşünme eğilimleri arasında istatistiksel olarak anlamlı ve pozitif bir ilişki olduğu görülmüştür.
İlgilizce Özet The individual, who has become ubiquitous with digitalisation, is drifting towards a life dependent on digital tools. Especially smartphones have become one of the most dominant tools in this addiction process. Smartphone addiction has both psychological and physiological negative effects on the individual. From this point of view, the main purpose of the study is to examine the effect of smartphone addiction levels of university students on their critical thinking and creative thinking tendencies, which are among the higher order thinking skills.Correlation research, which is one of the quantitative research designs, was used in the study. In the data collection process of the research, `Marmara critical thinking tendencies` (2018), `Marmara creative thinking tendencies` (2017) scales developed by Özgenel and Çetin and the smartphone addiction scale adapted to Turkish by Demirci et al. The study was completed with the participation of 391 students studying in different departments at Tokat Gaziosmanpaşa University in 2024. IBM SPSS package programme was used to analyse the data. Descriptive statistics, t-test NOVA, correlation and regression methods were used in the analysis process.The study revealed a statistically significant negative correlation between smartphone addiction and critical and creative thinking dispositions. Furthermore, a statistically significant and positive relationship was identified between critical thinking dispositions and creative thinking dispositions.

Paylaş