Bazı bitki uçucu yağlarının Acanthoscelides obtectus Say Coleoptera Bruchidae üzerindeki fumigant toksisiteleri     
Yazarlar (3)
Tuʇba Selýmoʇlu
Bozok Üniversitesi, Türkiye
Ayhan Gökçe
Niʇde Üniversitesi, Türkiye
Prof. Dr. Dürdane YANAR Tokat Gaziosmanpaşa Üniversitesi, Türkiye
Makale Türü Açık Erişim Özgün Makale
Makale Alt Türü SSCI, AHCI, SCI, SCI-Exp dergilerinde yayınlanan tam makale
Dergi Adı Turkiye Entomoloji Dergisi
Dergi ISSN 1010-6960 Wos Dergi Scopus Dergi
Dergi Tarandığı Indeksler SCI-Expanded
Dergi Grubu Q4
Makale Dili Türkçe
Basım Tarihi 03-2015
Cilt No 39
Sayı 1
Sayfalar 109 / 118
DOI Numarası 10.16970/ted.61714
Özet
Bu çalışmada 5 farklı bitkiden [Foeniculum vulgare (Rezene), Lavandula stoechas (karabaşotu), Thymbra spicata (Karabaş Kekiği), Teucrium polium (adi yavşanotu), Heracleum platytaenium] elde edilen uçucu yağlarının Acanthoscelides obtectus (Say) (Col.:Bruchidae) (Fasulye Tohum Böceği) üzerine olan fumigant toksisiteleri laboratuvar koşullarında test edilmiştir. Yapılan çalışmada, bitkilerden elde edilen uçucu yağlar fasulye tohum böceğinin erginlerine karşı uygulanmıştır. Yapılan tek doz fumigant etki denemelerinde (100 µl/L)en yüksek fumigant toksisite F. vulgare bitkisinden elde edilen uçucu yağlarda gözlenmiş, bunu T. spicata ve L. stoechas bitkilerinden elde edilen uçucu yağlar takip etmiştir. Çalışmanın ikinci kısmında yürütülen doz-etki denemeleri sonucunda LC50değerleri F.vulgare için 22,3 µl/L, T. spicata için 32,4 µl/L ve L. stoechas için 46,3 µl/L olarak hesaplanmıştır. Yüksek etki gösteren üç bitkinin uçucu yağlarının ana bileşenleri GS-MS analizi ile belirlenmiştir. F. vulgare bitkisinin ana bileşenlerinin anisole (%79) ve L-Fenchone (%13), T. spicata ve L. stoechas bitkileri uçucu yağlarının ana bileşenlerinin sırasıyla L-Fenchone (%55, %57), Camphor (%24, %24) ve Eucalyptol (%13, %13) den oluştuğu belirlenmiştir. Ana bileşenlerden L-Fenchone ve Camphor 80 µl/L dozda 48 saat sonunda %100 oranında ölüme neden olduğu saptanmıştır. Çalışma sonuçları özellikle F. vulgare uçucu yağı veya bileşenlerinin fasulye tohum böceğinin mücadelesinde kullanma potansiyeline sahip olabileceğini göstermiştir.
Anahtar Kelimeler
Acanthoscelides obtectus | Essential oil | Foeniculum vulgare | Fumigant toxicity