III. Ahmed Döneminde Osmanlı-İran Seferlerine Sivas Eyaletinin Katkıları
Yazarlar (1)
Prof. Dr. Ali AÇIKEL
Tokat Gaziosmanpaşa Üniversitesi, Türkiye
| Makale Türü |
Özgün Makale
|
| Makale Alt Türü | Uluslararası alan indekslerindeki dergilerde yayınlanan tam makale |
| Dergi Adı | History Studies |
| Dergi ISSN | 1309-4688 Scopus Dergi |
| Dergi Tarandığı Indeksler | EBSCO, Index COPERNICUS, Index ISLAMICUS |
| Makale Dili | Türkçe |
| Basım Tarihi | 10-2021 |
| Cilt No | 13 |
| Sayı | 5 |
| Sayfalar | 1396 / 1423 |
| DOI Numarası | 10.9737/hist.2021.1040 |
| Makale Linki | www.historystudies.net |
| Özet |
| Osmanlı Devleti, XVIII. yüzyılın ilk yarısında Rusya,Venedik, Avusturya ve Safavî devletleriyle savaşlaragirmiştir. Bu devletler içinde en uzun süreli savaşlarSafavî Devleti ile olmuştur. İran ile 1723’te başlayansavaşlar bazı kesintiler olmakla birlikte 1747’ye kadardevam etmiştir. Osmanlı Devleti bu uzun süreli İranharplerinde doğu sınırlarını savunmak ve güven altındatutmak için yoğun çaba harcamıştır. Diğer seferlerdeolduğu gibi Osmanlı-İran harplerinde ordunun seferhazırlıkları ile askerin iaşe ve ikmal hizmetleri için bütünülkenin maddi ve insan kaynakları seferber edilmiştir.Anadolu’nun orta kol güzergâhı üzerinde yer alan Sivaseyaleti de bu seferlere hem asker göndermiş hem delojistik destek sağlamıştır. Sivas eyaletinden Osmanlı İran seferlerine yapılan katkılar spesifik bir incelemekonusu olmamıştır.Bu makalede III. Ahmed döneminde Osmanlı Devletitarafından doğuda İran topraklarına yönelikgerçekleştirilen seferlere Sivas eyaletinden yapılan askersevkleri ve lojistik destekler ele alınmıştır. Budesteklerin genel olarak asker, zahire, finans ve nakilhayvanı tedariki şeklinde olduğu tespit edilmiştir. Askerdesteği bakımından Sivas eyaletinden seferlere katılanaskeri birlikler arasında kapıkuluları, zeamet ve timarerbabı, kapı halkları, serdengeçtiler ve levendlerbulunmaktadır. Mali bakımından seferlere katılanaskerlerin çeşitli masrafları için eyalet halkından avarızve imdad-ı seferiye vergileri alınmıştır. Ordunun iaşe venakliye hayvanlarının yem ihtiyaçlarını karşılamadasıkıntı yaşandığında ise sefer güzergâhındaki Sivaseyaleti kazalarından zahire mubayaasıgerçekleştirilmiştir. Ayrıca eyaletten ordu mühimmatı ve erzakının nakliyesi için deve, at ve katır gibi yük ve binekhayvanları ile araba talep edilmiştir. Çalışmanın ana kaynakları 119 numaralı Tokat Şer‘iyyeSicili ile Devlet Arşivleri Başkanlığı OsmanlıArşivi’nden temin edilen Mühimme Defterlerihükümleri ve Cevdet Askeri Fonu belgeleridir. Ayrıcakonuya ilişkin modern incelemelere de müracaatedilmiştir. Çalışma, mevcut kaynaklar yardımı ile 1723- 1730 dönemi Osmanlı-İran seferleri sırasında Sivaseyaletinin Osmanlı ordusuna sağladığı askerî ve lojistikdesteğin boyutlarını ortaya koymayı amaçlamaktadır.Yine makalenin Osmanlı askeri tarih çalışmalarına dakatkı yapması hedeflenmiştir. |
| Anahtar Kelimeler |
BM Sürdürülebilir Kalkınma Amaçları
| Atıf Sayıları |