KAZOVA’DA (DAZIMONITIS) YENİ KEŞFEDİLEN BASAMAKLI TÜNELLİ BİR PONTOS KRALLIĞI KALESİ: DEREKÖY KALESİ   
Yazarlar (3)
Doç. Dr. Murat TEKİN Tokat Gaziosmanpaşa Üniversitesi, Türkiye
Dr. Öğr. Üyesi Şengül Dilek FUL Tokat Gaziosmanpaşa Üniversitesi, Türkiye
Doç. Dr. Hatice UYANIK Tokat Gaziosmanpaşa Üniversitesi, Türkiye
Makale Türü Özgün Makale
Makale Alt Türü SSCI, AHCI, SCI, SCI-Exp dergilerinde yayınlanan tam makale
Dergi Adı Belleten
Dergi ISSN 0041-4255 Wos Dergi Scopus Dergi
Dergi Tarandığı Indeksler AHCI
Dergi Grubu Q2
Makale Dili Türkçe
Basım Tarihi 08-2022
Cilt No 88
Sayı 311
Sayfalar 45 / 80
DOI Numarası 10.37879/belleten.2024.045
Makale Linki https://doi.org/10.37879/belleten.2022.399
Özet
Ameria, Strabon'dan öğrenildiğine göre Hellenistik Dönem'de Pontos'ta yer alan Ko- mana Pontika ve Zela ile birlikte üç önemli kült merkezinden biriydi. Günümüz araş- tırmacıları tarafından tapınak devleti olarak adlandırılan bu kült merkezleri, bugün Tokat il sınırları içerisinde yer almaktadır. Ameria Tapınak Devleti, ay tanrısı Men'e aitti ve bu tanrının kültünün burada- ki kurucusu I. Pharnakes'ti. Bu yüzden söz konusu tanrı, Pharnakes'in Men'i ya da Men-Pharnakou olarak adlandırılmıştı. Bugüne kadar tanrı Men hakkında yapılan araştırmalar sayesinde bahsedilen tanrıya dair oldukça fazla bilgiye sahip olunduğu söylenebilir. Buna karşılık Pontos'ta Men'in tapınağının yani evinin nerede olduğuna ilişkin araştırmalarda aynı şeyi söylemek mümkün değildir. Dolayısı ile Ameria'yı bir şekilde konu edinen yayınlarda daha çok tanrı Men veya Men-Pharnakou kültü ön plana çıkartılırken, Ameria'nın neresi olduğuna dair açıklamalar hep bu tanrının veya söz konusu kültün gölgesinde kalmıştır. Antik kaynaklar bağlamında, Ameria tapınak devletinin konumuna yönelik ilk ve tek açıklamayı yapan Strabon'dan elde edilen bilgiler doğrultusunda söz konusu yerin lo- kalizasyonuna ilişkin olarak yakın zamana kadar bilimsel düzlemde sadece iki öneri ortaya atılmıştır ki, bunların da sağlam kanıtlardan yoksun olduğu söylenebilir. Yakın zamanda ise Ameria ile fonetik benzerliğinden dolayı Tokat'ın Erbaa ilçesine bağlı Bağpınar köyünün eski adı olan Emeri arasında bir yakınlık kurularak Ameria'nın Emeri ile eşleştirilebileceği önerisi getirilmiş, ancak ya bunu destekleyecek kanıtlar su- nulmamış ya da kanıtlar konunun uzmanı olmayanlar tarafından sunulup değerlendi- rildiğinden ortaya eksik ve hatalı sonuçlar konulmuştur. Bu çalışmada söz konusu köy- den elde edilen arkeolojik ve epigrafik veriler doğrultusunda, bugüne kadar üzerinde çok fazla durulmayan Ameria'nın konumu hakkında bir analiz yapılacaktır.
Anahtar Kelimeler
Hellenistik Dönem | Ameria | Emeri | Tapınak Devleti | Ay Tan- rısı Men | I. Pharnakes