ESKİ OĞUZ TÜRKÇESİ DÖNEMİNE AİT EBU'L-LEYS ES SEMERKANDÎ KUR'AN TEFSİRİ'NİN (ZONGULDAK NÜSHASI) SÖZ VARLIĞI ÜZERİNE NOTLAR
Yazarlar (1)
Dr. Öğr. Üyesi Yalçın KULAÇ Tokat Gaziosmanpaşa Üniversitesi, Türkiye
Makale Türü Açık Erişim Özgün Makale (Ulusal alan endekslerinde (TR Dizin, ULAKBİM) yayınlanan tam makale)
Dergi Adı Tokat Gaziosmanpaşa Üniversitesi Sosyal Bilimler Araştırmaları Dergisi
Dergi ISSN 1306-732x
Dergi Tarandığı Indeksler TR DİZİN
Makale Dili Türkçe Basım Tarihi 01-2021
Cilt / Sayı / Sayfa 16 / 1 / 40–48 DOI 10.48145/gopsbad.929089
Makale Linki https://dergipark.org.tr/tr/pub/gopsbad
UAK Araştırma Alanları
Yeni Türk Dili (Eski Anadolu, Osmanlı, Türkiye Türkçesi) Yeni Türk Dili (Eski Anadolu, Osmanlı, Türkiye Türkçesi)
Özet
Bu makalede, Eski Oğuz Türkçesi dönemine ait Ebul’l-Leys es-Semerkandî Tefsiri’nin (Zonguldak Nüshası) söz varlığından abuḫlu, aḫ çuḳ, alçaġır-, avlaġu, çoçlıḳ, degür degür-, delgü, dipşür-, dünek, ġāfille-, gezengebín, güçeklen-, işek, ivet, ḳulmaş, ṣapraş, sere geçük, serk-, sert-, tovra, uluca, ululacaḳ, üşil-, yalanca, yarçu, yilrük sözcükleri üzerinde durulacaktır. Bahsi geçen sözcüklerle ilgili geniş bir etimolojik tahlil yapılmayıp bazı dikkat çekici hususlar notlar hâlinde değerlendirilecektir. Tarama Sözlüğü ve Derleme Sözlüğü’nün temel kaynaklar olarak kullanıldığı incelemede, tarihî lehçelerde tespit edilemeyen metne özgü sözcükler; ağız özelliği olarak değerlendirilen sözcükler ve Tarama Sözlüğü’ne katkı olarak düşünülen sözcükler, Türk dilinin söz varlığı bakımından önemli unsurlar olarak kaydedilecektir. Ayrıca eserin Nuruosmaniye nüshası üzerine yapılan yüksek lisans tezlerindeki okunamayan veya hatalı okunan sözcüklerin metinler üzerinden karşılaştırılaştırılması yapılarak doğru okunuşları verilecektir. Böylece bir ölçüde nüshalar arası farklar da ortaya çıkacaktır.
Anahtar Kelimeler