İçsel ve Dışsal Motivasyonun Prososyal Davranışlar Üzerinde Etkisi Psikolojik Sözleşmenin Düzenleyici Rolü
Yazarlar (2)
Zeynep Yasemin Karoğlu
Tokat Gaziosmanpaşa Üniversitesi
Doç. Dr. Ahmet MUMCU Tokat Gaziosmanpaşa Üniversitesi, Türkiye
Makale Türü Açık Erişim Özgün Makale (Ulusal alan endekslerinde (TR Dizin, ULAKBİM) yayınlanan tam makale)
Dergi Adı Sinop Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi
Dergi ISSN 2547-989X
Dergi Tarandığı Indeksler TR DİZİN
Makale Dili Türkçe Basım Tarihi 05-2025
Cilt / Sayı / Sayfa 9 / 1 / 497–528 DOI 10.30561/sinopusd.1632393
Makale Linki https://doi.org/10.30561/sinopusd.1632393
UAK Araştırma Alanları
Örgütsel Davranış
Özet
Bu çalışmanın amacı, bireylerin sahip olduğu içsel ve dışsal motivasyonun prososyal davranışlar (yardımlaşma ve empati) üzerindeki etkisinde psikolojik sözleşme alt boyutlarının (işlemsel ve ilişkisel sözleşme) düzenleyici rolünü test etmektir. Bu amaçla araştırma, Amasya ili kamu kurumlarında çalışan ve kolayda örnekleme yöntemi ile belirlenen 365 personelin katılımı ile gerçekleştirilmiştir. Elde edilen veriler AMOS ve SPSS Process Macro uygulaması üzerinden analiz edilmiştir. İstatiksel analizler sonucunda içsel ve dışsal motivasyon ile psikolojik sözleşme boyutları olan işlemsel ve ilişkisel sözleşmenin, prososyal davranışlar üzerinde pozitif yönlü etkisi olduğu sonucuna ulaşılmıştır. Yapılan düzenleyici değişken analizleri neticesinde dışsal motivasyonun yardımlaşma boyutu üzerindeki etkisinde ilişkisel sözleşmenin düzenleyici rolü olduğu sonucuna varılmıştır. Düşük, orta ve yüksek düzey ilişkisel sözleşme düzeyinin farklı sonuçlar ortaya koyduğu tespit edilmiştir. Elde edilen bulgular, dışsal motivasyonun yardımlaşma davranışı üzerindeki etki katsayısının çalışanların ilişkisel sözleşme algılarının yükselmesiyle birlikte arttığı belirlenmiştir. Elde edilen bilgiler neticesinde araştırmacılara ve uygulayıcılara yönelik öneriler sunulmuştur.
Anahtar Kelimeler
Dışsal Motivasyon | İçsel Motivasyon | Psikolojik Sözleşme | Prososyal Davranış