KENTLEŞME SÜRECİNDE TOKAT'TA KENTLİLİK BİLİNCİ

GEÇMİŞTEN GÜNÜMÜZE TOKAT, 2025

GİRİŞ Yerel yönetimler, belde halkının ortak yerel ihtiyaçlarını karşılamak üzere kurul-muş, dolayısıyla topluma karşı çeşitli sorumlulukları bulunan kamu kurumlarıdır. Bu sorumluluk çerçevesinde yerel yönetimler, kararlarını etik değerlere ve toplu-mun beklentilerine uygun şekilde almak zorundadırlar. Bu nedenle toplumun yapı-sını, temel ihtiyaçlarını ve önceliklerini tanımak, en kısa sürede ve istenen düzeyde bunlara cevap vermek, etkin yönetimin bir gereği olmaktadır. Hızla artan kentsel hizmet talepleri karşısında kıt kamu kaynaklarının çok daha etkin kullanılması kaçınılmaz hale getirmiştir. Bu durum ise, yerel yönetimlerin yönetim anlayışlarında bir takım değişiklikleri gündeme taşımıştır. Yönetim anla-yışlarındaki en önemli değişiklik ise, dışa açık ve çevresel gelişmelere duyarlı olunması, kamu politikalarının belde halkının ihtiyaçları doğrultusunda oluşması, kısaca sosyal sorumluluk bilincinin ön plana alınması yönünde olmaktadır. Bu durum , aynı zamanda kamu yönetiminde ve çalışanlarının davranışlarında " etik olma " konusunu gündeme getirmektedir. Yerel yönetimlerin, belde halkının ihtiyaçlarını yerine getirebilmek için, halkın gerçek ihtiyaçlarına uygun yerel politikalar üretebilmesi yönünde, hiç şüphe yok ki, yerel yönetimlerin en üst düzey çalışanlarından en alt düzey çalışanlarına kadar önemli görevler düşmektedir. Bu çerçevede ele alınan çalışmada, öncelikle sosyal sorumluluk kavramı ve yerel yönetimlerde sosyal sorumluluk konusu üzerinde durulmaktadır. Uygulama bölü-münde ise, Tokat ve ilçe belediye yöneticileri üzerinde gerçekleştirilmiş bir anket çalışmasının bulguları ortaya konulmaktadır. Fatih YÜKSEL-Gamze BOZKURT-Ahmet GÜVEN 298 SOSYAL SORUMLULUK KAVRAMI Kurumlar, sosyal yaşantının gereği olarak kurulur ve çalıştırılırlar. Bu nedenle, içinde bulundukları topluma karşı üstlendikleri çeşitli sorumlulukları da yerine ge-tirmekle yükümlüdürler. Gerçekte, kurumlar bir toplumda faaliyette bulunmak ve yaşamak amacıyla kuruldukları gün sorumluluklarını da kabul etmiş olurlar. Bu nedenle kurumlar, toplumun amaçlarına hizmet ederek ve değer ölçütlerine uygun politikalar belirleyerek faaliyetlerini yürütmek zorundadırlar (Tenekecioğlu, 1977: 47). En genel tanımıyla kurumsal sosyal sorumluluk, toplumun bir parçası olan kurumla-rın etik değerlere uygun şekilde davranma yükümlülüğünü ifade eder. Kavram, iş dünyası ve toplumun, sosyal yaşamda birlikte hareket ettiğini temel alarak, bir bü-tün olarak toplumun refahını arttırmaya yönelik bir konsept gibi de tanımlanabilir. Aynı zamanda, kurumların belirli bir düzen içinde yaşamını sağlamak, korumak ve yükseltmek için yaptığı tüm faaliyetleri de içerir (Güven, 2002: 74). Bir başka ifa-deyle sosyal sorumluluk, genel olarak bir kuruluşun; ekonomik ve yasal koşullara, iş ahlakına, kurum içindeki ve çevresindeki kişilerin ve diğer kurumların beklentile-rine uygun bir çalışma stratejisi ve politikası gütmesine, insanları mutlu ve memnun etmeye yönelik gereklerdir (Mosley, 1996:141). Kurumların sosyal sorumluluğuyla, kurum faaliyetlerinin toplumun etiksel, yasal, kamusal ve ticari beklentilerini karşılayan ve hatta bu beklentileri aşacak şekilde yerine getirilmesini öngören bir yaklaşım ifade edilir (Jones, 1999: 163). Bu yakla-şıma göre kurumlar, kararlarını etik değerler çerçevesinde; insanların, toplumun, çevrenin beklentilerine ve yasal yükümlülüklere uygun şekilde almak zorundadırlar. Kurumların bu sorumluluğu, tepe yönetimi tarafından desteklenen, teşvik edilen, karar alma ve iş faaliyetlerini yerine getirmek için gereksinim duyulan geniş kap-samlı politikaları, faaliyetleri ve programları da içerir (Maignan, 2003: 56). Sosyal sorumluluk, kurumların bir veya birden çok sosyal konular üzerine eğilmele-rini gerektirir. Bu konularla uğraşmayı ihmal eden kurumlar uzun vadede başarılı olamazlar. Toplumun yararına, değişen değer ve beklentilerine cevap veremeyen veya bunları önemsemeyen kurumlar, toplumsal bir eleştiriye muhatap kaldığı gibi, aynı zamanda güven kaybına da neden olabilir. Dolayısıyla sosyal sorumluluk, karar verici durumda olanların, kendi çıkarlarını olduğu kadar, toplumun genel çıkarlarını da geliştirecek ve koruyacak eylemlerin yapılması yönünde bir zorunlu-luktur (Halıcı, 2001: 12). YEREL YÖNETİMLERDE SOSYAL SORUMLULUK Kamu yönetimi açısından sosyal sorumluluk; halk adına hareket eden kamu çalışan-larının, aldıkları her kararda, halkın büyük çoğunluğunun tatminini sağlayıcı bir genel sorumluluk taşımalarını ifade eder. Bu tanıma göre, kamu görevlilerinin temel sorumluluğu, kamu yönetiminin bir emanet olduğu bilincinden uzaklaşmadan, hal-kın mutluluğu için taşınan genel bir sorumluluktur (Kılavuz, 2004: 90-91).

SİNOP KÜLTÜR VE TURİZM SEMPOZYUMU, 2021

Sinop’un Ayancık ilçesinde keten yetiştiriciliği ve keten ipliği yapma becerisinin canlandırılması, turizme katkı sağlaması amacıyla hayata geçirilen ve ülkemizde bu özelliği ile ilk olan “Ayancık’ta Ketenin Yolculuğu Projesi” üzerinde durulmuştur. Ayancık ilçesinde yapılan saha çalışmaları, kaynak kişilerin verdiği bilgiler ve literatür taraması sonucunda elde edilen bilgiler fotoğraflarla desteklenerek aktarılmıştır.

KAREN - Karadeniz Araştırmaları Enstitüsü Dergisi, 2023

Sanayi Devrimi sonrası başlayan kırsaldan kentlere göç hareketleri kentleri sosyo-kültürel, ekonomik, teknik pek çok açıdan derinden etkilemiştir. Göçler nedeni ile hızlı ve plansız büyüyen kentlerin en önemli sorunlarından biri de kentlerin merkezleri içinde kalan tarihi kent çekirdeklerinin çöküntü alanları haline gelmesidir. Tarihi kent çekirdeklerinde yer alan yapıların günün işlevlerini karşılayamamaları ile başlayan süreç onların terk edilerek bakımsız kalmalarına neden olmuştur. Bakımsız kalan yapılarda çoğunlukla depo alanlarına dönüşmüş ya da düşük gelir gruplarına satılmış/kiralanmıştır. Böylece tarihi kent merkezleri geliri düşük grupların ya da işsizlerin yaşadığı alanlara dönüşürken, gelir seviyesi yüksek olanlar ise kentin yeni yerleşim alanlarına doğru taşınmıştır. Kısaca tarihi kent merkezlerinde nüfusun demografik yapısının değişmesiyle başlayan bu süreçler fiziksel ve mekânsal değişimle sonuçlanarak köhneleşmiş tarihi kent merkezlerini ortaya çıkarmıştır. Köhneleşmiş bu tarihi merkezlerin tekrar kentin önemli alanlarına dönüşmesine yönelik yapısal ve mekânsal müdahalelerle yapılan iyileştirme çalışmaları sosyal, ekonomik, demografik pek çok değişimi meydana getirir. Bu değişimlerin en önemli sonuçlarından biri de soylulaştırma kavramıdır. Bu çalışmada Türkiye’de yer alan Tokat kentinin köhneleşmiş tarihi kent ve ticaret merkezi olan, Sulu Sokak’ta yapılan koruma ve iyileştirme çalışmalarının soylulaştırma kavramı çerçevesinde ele alınması amaçlanmıştır. Çalışma alanı içerisinde yer alan pek çok tarihi yapı kentin tarihini yansıtmaktadır. Tokat Kalesi’nin güney eteklerinde yer alan Sulu Sokak ve çevresi 2000’li yıllara gelindiğinde çöküntü alanı haline gelmiştir. Çalışmanın amacına yönelik öncelikle Sulu Sokak ve üzerindeki tarihi yapıların 2000 yılı öncesi ve sonrası durumları irdelenmiştir. Yapılan irdelemeler sonucunda, kamu kurum ve sivil toplum kuruluşları eliyle 2005 yılından itibaren Sulu Sokak’ta gerçekleştirilen koruma çalışmalarının, alanda iyileşme ve demografik bir değişim sağladığı görülse de bu çalışmaların tarihi yapıların tekil restorasyonları ve çevre düzenlemelerinden öteye gitmediği anlaşılmıştır. Bu çalışma ile tarihi kent çekirdeklerinde yapılacak koruma çalışmalarının bilimsel ve bütüncül koruma yaklaşımları çerçevesinde ele alınmasının ve üst karar vericilerin önemi ortaya konulmuştur.

2019

Tüketici senetleri, öncelikle tüketici işlemlerinde kullanılan tüketiciler tarafından verilen kıymetli evrak niteliğindeki senetlerdir. Ancak bu senetler başlı başına bir kıymetli evrak türü olmayıp bir kıymetli evrakın tüketici tarafından düzenlenmesi durumunda aldığı isimdir. Türk hukukunda bu husus 6502 Sayılı TKHK’da düzenlenmiş olup, bu senetler nama yazılı olmadıkça ve eğer taksitli bir işlemse her taksit için ayrı ayrı düzenlenmediyse tüketici açısından geçersizdir. Bu geçersizlik bir def’idir. Dolayısıyla bu defi ileri sürülmedikçe senet geçerli sayılacaktır. Bununla beraber bu senetlerin geçersizlik durumu sadece tüketici yönünden geçerli olup üçüncü kişileri etkilememektedir. Yine tüketicinin korunmasıyla ilgili olarak tüketici işlemlerinde, tüketicinin edimlerine karşılık verilen şahsi teminatların adi kefalet sayılacağına ilişkin 6502 sayılı Tüketicinin Korunması Hakkında Kanun ile hüküm konulmuştur. Bu hüküm ile bu husus tüm tüketici işlemlerini kapsayacak biçimde bir temel ilke olarak düzenlenmiştir. Önceki 4077 sayılı TKHK’da sadece tüketici kredileri ve konut finansmanı için getirilen bu düzenlemenin kapsamının genişletilmesi sonucunda TKHK, tüketici işlemlerine şahsi teminat veren kişilerin de bir tüketici gibi görülmesi sebebiyle tüketiciyi ve teminat verenleri de daha koruyucu bir hale gelmiştir. Böylece sadece tüketici işleminin tarafı olan tüketici değil, bu işleme kefalet veren kefil de tüketici gibi korunmuş olacaktır.

TÜRKİYE'DE KENTSEL DÖNÜŞÜMÜN KENT KİMLİĞİNE ETKİSİ, 2017

Kentsel dönüşüm ve kent kimliği son zamanlarda Türkiye’de sık sık gündeme gelen bir arada görülen kavramlar olarak karşımıza çıkmaktadır. Ülkemizde büyük Marmara depreminin bıraktığı tahribat neticesinde yeniden kentleşme çalışmaları önemli hale gelmiştir. Kentleşme kentlerin fiziksel ihtiyaçlarının karşılanması ve imkanların dengeli olarak tüm toplumsal alana yayılarak geliştirilmesidir. Kentsel gelişim zamanla mimari yapının daha dayanıklı kent içi fiziksel alanın daha yaşanabilir, ihtiyaçlara daha geniş cevaplar verebilen bir kentsel dönüşüm içerisine girmektedir. Kentsel dönüşümle birlikte, kentler doğal afetlere karşı hazır, alt yapı sorunlarını çözmüş ve toplumun yaşam imkanlarının iyileştirildiği mekanlara dönüştürülmüş olmaktadır. Bunun yanında topluma verilen önem kadar şehrin kendi kimliği de önemli görülmektedir. Nitekim, şehir toplumla iç içedir. Bu sebeple şehrin ve toplumun kimlikleri zedelenmeden bir dönüşüm gerçekleştirilmelidir. Aksi halde şehirler estetikten uzak, insanlar güzellikten yoksun yaşamaya mahkum kalacaktır. Bu çalışmanın amacı, kentsel dönüşümün hangi ihtiyaçlara hizmet edeceğinin saptamak ve kentsel dönüşümün kent kimliğine olan etkisini ele almaktır.

Özet Varlık, geçmiş, an ve gelecek çizgisi üzerinde kendini tanımaya odaklıdır. Zaman ve mekândan hareketle yaşamı ve yaşam içerisindeki yerini belirleme çabası kimlik kurgusunun da bir parçasını oluşturur. Bireyin yaşam olarak adlandırdığı dünyalık hayatı zaman ve mekânla birlikte değerlendirilmesi yüzyıllar öncesinden filozofların düşüncelerinde belirir. Belirli bir zaman ve mekân içerisinde var olan ve varlığını da hareket ile devam ettiren bireyler/toplumların tarihselliği de buna bağlıdır. Servet-i Fünun Dönemi şairlerinden olan Tevfik Fikret gelecek kurgusunu oğlu Halûk üzerinden gerçekleştirmeyi amaçlar. Fikret, şiirlerinde genellikle karamsar bir tablo çizer. Ancak geleceğe dönük şiirlerinde umutludur. Bu umudun sebebi ise oğlu Halûk'tur. Bu makale, Tevfik Fikret'in şiirlerinde kimlik inşasının ne şekilde kullanıldığını göstermeyi amaçlamıştır. Abstract Existence focuses on the past, present and future to explore and define itself. To specify life and one's position in life depending on time and space is also a part of identity construction process. One's life on Earth, defined as daily life, was first evaluated in line with time and space concepts in the works of philosophers centuries ago. Historicity of peoples / individuals depends upon their existence and movements in accordance with specific times and spaces. Tevfik Fikret, one of the most notable poets of the Servet-i Fünûn period, aims to construct the prospective vision through his son Halûk. He generally composes

Teşvikler, genel ekonomi politikasının en önemli uygulama araçlarından biri olup ekonomik birimleri belirli davranışlara yönlendirmeyi amaçlamaktadır. Bu çerçevede yatırım teşvikleri toplam yatırım hacminin artırılarak üretimin ve istihdamın artırılması, sektörel gelişimin sağlanması, geri kalmış bölgelerin geliştirilmesi gibi amaçlarla gerek gelişmiş gerekse gelişmekte olan ülkelerde sıkça kullanılmaktadır. Türkiye’de de ekonomik gelişmeyi hızlandırmak amacıyla bazı faaliyetler teşvik edilmektedir. Özellikle bölgeler arası sosyo-ekonomik gelişmişlik farklarının oldukça önemli boyutlara vardığı ülkemizde, sektör bazında öngörülen genel teşviklere ek olarak, bazı yöreler için teşvik tedbirleri daha avantajlı hale getirilmiştir. Bu çalışmanın amacı; Tokat’ta çeşitli sektörlerde faaliyet gösteren firmaların yatırım teşviklerinden yararlanma durumunu analiz etmektir. Bu çalışmada önce bölgesel kalkınma açısından teşvikler hakkında bilgi verilmiş daha sonra, Tokat ilindeki uygulama için anketlerden elde edilen bulgular istatistiki analize tabi tutulmuştur. Yatırım teşviklerinden yararlanma ile firmanın hukuki şekli, faaliyet süresi esnaf odasına kayıtlı olması arasındaki ilişkiler istatistiki olarak anlamlı bulunmuştur. Yöneticinin yaşı, eğitimi, cinsiyeti ve firmanın ihracat yapmasının teşviklerden yararlanmayı etkilemediği tespit edilmiştir.

Bodrum Yarımadası Çevre Sorunları Sempozyumu, 1998

Türkiye’nin Akdeniz ve Ege kıyıları gerek doğal gerekse tarihi güzellikleri bakımından turizm endüstrisi için çok önemli bir konuma gelmiştir. Özellikle Antalya bölgesi son yıllarda turizm bakımından çok süratli bir gelişme göstermiştir. Bu hızlı gelişme başta katı atık giderimi olmak üzere çeşitli çevre sorunlarını da beraberinde getirmiştir. Bu çalışmada Antalya, Tekirova-Kemer bölgesinde kurulu olan IFA Beach International Hotel’in katı atıklarının sınıflanması, depolanması, taşınması ve organik katı atıkların kompostlanması konusunda yapılan uygulamalar anlatılmıştır. Özellikle yaz döneminde tesiste üretilen katı atık miktarı toplam olarak ortalama haftada 7000 kg’a ulaşabilmektedir. Katı atıklar işletme içerisinde a)geri dönüşümlü katı atıklar toplamı (kağıt, plastik, metal, mutfak yağları, cam/şişe), b)kompostlanabilen organik katı atıklar toplamı (mutfak artığı, bahçe çimi artığı, ağaç/bitki artıkları, ve c)merkezi deponile gönderilen katı atıklar şeklinde sınıflandırılmaktadır. Geri dönüşümlü olarak sınıflandırılan kağıt, plastik, metal, cam/şişe gibi katı atıklar mahallinde müşteriler tarafından da tasnif edilebilmektedir. Tesisin mutfağından çıkan meyva ve sebze kabukları, artıkları kıyıldıktan sonra çim, yaprak gibi bitki artıkları ile karıştırılmakta ve kompostlama işlemine tabi tutulmaktadır. Elde edilen kompostun ekonomik ve faydalı bir şekilde kullanılacağı anlaşılmıştır. Bu özellikleriyle hazırlanan kompostun örtü toprağı veya toprak şartlandırıcısı olarak kullanılması için açık sahada çiçek ve çim çalışmaları yapılmaktadır.

Siyaset Bilimi, Uluslararası İlişkiler ve Kamu Yönetimi, Serüven Yayınevi, 2023