Tokat Taşlıçiftlik köyünde doğdu. İlkokulu, ortaokulu ve liseyi Tokat'ta tamamladı. Üniversiteyi Manisa Celal Bayar Üniversitesi, Yüksek Lisans ve Doktorasını Gazi Üniversitesinde tamamladı. Sönmez MEB Sosyal Bilgiler Öğretmeni, Tokat Gaziosmanpaşa Üniversitesi Eğitim Fakültesinde 2008 yılında öğretim görevlisi, 2011 yılında Dr.Öğretim Üyesi, 2015 yılında Doçent 2020 yılında ise Prof.Dr. unvanını aldı. Editörlüğünü yaptığı son kitabı Tokat Gaziosmanpaşa Üniversitesinin kuruluşunun 30.Yılı anısına yayınlanmıştır. Uluslararası Türk Eğitim Bilimleri Dergisinin kurucusudur. Aynı zamanda Uluslararası Türkiye Bilimsel Araştırmalar Dergisinin editörüdür. Azerbaycan, Özbekistan, Kazakistan, Kırgızistan, Afganistan vb. ülkelerde çeşitli Uluslararası projelerde görev almıştır. Türk dünyasında birçok üniversitede misafir öğretim üyesi olarak görev yapmıştır. Tokat Gaziosmanpaşa Üniversitesi Türk Dünyası Çalışmaları Araştırma ve Uygulama Merkezinin müdürlüğünü yapmakla birlikte Eğitim Fakültesi Sosyal Bilgiler Eğitimi anabilim dalında görev yapmaktadır. Öğretmen yetiştirme ve Türk dünyasında eğitim alanında çalışmalarına devam etmektedir. Tokat ile ilgili sosyal sorumluluk projelerinde yer almaktadır. Tokat'ın Türk dünyası kültür başkenti olması için çalışmalarını sürdürmektedir