AEDES CRETINUS SİVRİSİNEK TÜRÜNDE DNA BARKODLAMA GENLERİNİN BELİRLENMESİ
Proje Ekibi (2)
Doç. Dr. Meryem Şenay ŞENGÜL DEMİRAK
Tokat Gaziosmanpaşa Üniversitesi, Türkiye
Projedeki Rolü: Yürütücü
Projedeki Rolü: Yürütücü
Türkiye
Projedeki Rolü: Araştırmacı
| Proje Türü | Yükseköğretim Kurumları Tarafından Destekli Bilimsel Araştırma Projesi (Yükseköğretim Kurumları tarafından destekli bilimsel araştırma projesi) |
| Proje No | 2025/08 |
| Proje Sahibi Kurum | Tokat Gaziosmanpaşa Üniversitesi |
| Proje Durumu | Devam Ediyor |
| Başlangıç Tarihi | 18-04-2025 |
| Bitiş Tarihi | 18-02-2027 |
| Anahtar Kelimeler | Aedes, sivrisinek, DNA barkodlama, filogeni |
| Özet | Dünyada sivrisineklerin birçok patojene vektörlük yaparak, sıtma, dang humması, Zika virüsü, filaryaz, sarıhumma ve chikungunya ateşi gibi hastalıklara neden olarak küresel bir halk sağlığı riski oluşturmaktadır. Sivrisinek türlerinin tanımlanması, hastalık bulaşmasının entomolojik bileşenlerini belirlemek açısından çok önemlidir, ancak morfolojik karakterlerin benzerliği doğru sivrisinek tür teşhisini zorlaştırmaktadır. Son yıllarda sivrisinek türlerin tanımlanmasında moleküler yöntem olarak DNA barkodlama kullanılmaktadır. Sitokrom c oksidaz alt birimi I ( COI ), hayvanlar alemi için evrensel bir DNA barkod bölgesidir ve sivrisinek türlerinin tanımlanması için değerli ve güvenilir bir teşhis aracı olarak kabul edilmektedir. COI bölgesinin yanı sıra COII, rDNA bölgeleri olan ITS1, ITS2, 16S rDNA genleri ve sitokrom b (cyt b) gen bölgeleri de tür teşhisinde kullanılmaktadır. Bu çalışmada, moleküler sistematik çalışmalarına katkıda bulunacak DNA barkodlama genlerinin (CO1, ITS) Aedes cretinus sivrisinek türünde ilk defa karakterize edilmesini amaçlanmaktadır. Sivrisinek sistematik çalışmalarında sıklıkla kullanılan gen bölgeleri seçilerek bu genlerin Aedes cretinus'ta gen sekansları elde edilecektir. Aynı zamanda Aedes sivrisinek türlerinde daha önce belirlenen DNA barkodlama genleri veri tabanlarından elde edilerek karşılaştırmalı genomik ve filogenetik analizler yapılacaktır. Dolayısıyla, Aedes cretinus ile yakın akraba veya aynı türler arasındaki filogenetik ilişkinin belirlenmesine ve morfolojik olarak benzer türler arasında ayrım yapılmasına olanak sağlayacaktır. |
