| Tez Türü | Doktora |
| Ülke | Türkiye |
| Üniversite | Tokat Gaziosmanpaşa Üniversitesi |
| Enstitü | Lisansüstü Eğitim Enstitüsü |
| Anabilim Dalı | Ebelik Ana Bilim Dalı |
| Tez Onay Yılı | 2025 |
| Öğrenci Adı ve Soyadı | Hatice ACAR BEKTAŞ |
| Tez Danışmanı | PROF. DR. ÖZGÜR ALPARSLAN ; PROF. DR. GÜLŞAH BAŞOL |
| Türkçe Özet | Gebelik süreci, kadınların fizyolojik, psikolojik ve sosyal olarak birçok değişim yaşadığı özel bir dönemdir. Bu süreçte ortaya çıkan tokofobi (tokofobi), kadının doğum deneyimi, doğum tercihi ve psikososyal uyum sürecini olumsuz etkileyebilmektedir. Tokofobi, sadece doğum eylemini değil; anne-bebek bağlanması, doğum sonrası ruhsal sağlık ve çocuk gelişimi gibi alanları da etkileyebilmektedir.Bu çalışmanın amacı, gebelikte tokofobiyi azaltmaya yönelik uygulanan non-farmakolojik müdahalelerin etkinliğini sistematik bir şekilde incelemektir. Bu kapsamda, PRISMA bildirimi esas alınarak sistematik inceleme ve meta-analiz yöntemiyle 1998–2022 yılları arasında yayımlanmış, İngilizce ve Türkçe dillerindeki araştırma makaleleri taranmıştır.İnceleme sonucunda 18 çalışma sistematik derlemeye dahil edilmiştir. Müdahale yöntemleri arasında psikoeğitim, çözüm odaklı danışmanlık, bilinçli farkındalık, EMDR (Göz Hareketleriyle Duyarsızlaştırma ve Yeniden İşleme), doğuma hazırlık eğitimi, sanal gerçeklik, haptoterapi gibi çeşitli yaklaşımlar yer almaktadır. Bulgular, non-farmakolojik müdahalelerin tokofobi üzerinde anlamlı ve olumlu etkiler yarattığını göstermiştir. Özellikle bireyselleştirilmiş, kültürel olarak uyarlanmış ve çok oturumlu programların daha etkili olduğu saptanmıştır.Sonuç olarak, doğum korkusunun azaltılmasına yönelik girişimler, kadın merkezli doğumu güçlendirmekte ve sezaryen oranlarının azaltılmasına katkı sunmaktadır. Doğum korkusunun azaltılmasına yönelik girişimlerin ebelik uygulamalarına entegrasyonu önerilebilir. |
| İlgilizce Özet | Pregnancy is a unique period in which women undergo various physiological, psychological, and social changes. One of the most common psychosocial challenges during this period is fear of childbirth (tokophobia), which can negatively affect the birth experience, maternal preferences, and postpartum psychosocial adaptation. Fear of childbirth may also influence maternal-infant bonding, postpartum mental health, and child development.The aim of this study was to systematically review the effectiveness of non-pharmacological interventions aimed at reducing childbirth fear during pregnancy. Following the PRISMA guidelines, a systematic review and meta-analysis were conducted, including research articles published in Turkish or English between 1998 and 2022.A total of 18 studies were included in the systematic review. The interventions evaluated encompassed psychoeducation, solution-focused counseling, bilinçli farkındalık, EMDR (Eye Movement Desensitization and Reprocessin), birth preparation training, virtual reality, and haptonomy. The results demonstrated that non-pharmacological interventions had significant positive effects on reducing childbirth fear. Programs that were individualized, culturally adapted, and delivered in multiple sessions were found to be more effective.In conclusion, interventions aimed at reducing fear of childbirth empower woman-centered birth practices and contribute to the reduction of cesarean section rates. It is recommended that such interventions be integrated into midwifery practice |