| Tez Türü | Yüksek Lisans |
| Ülke | Türkiye |
| Üniversite | Tokat Gaziosmanpaşa Üniversitesi |
| Enstitü | Lisansüstü Eğitim Enstitüsü |
| Anabilim Dalı | Histoloji ve Embriyoloji Ana Bilim Dalı |
| Tez Onay Yılı | 2025 |
| Öğrenci Adı ve Soyadı | Asiye YANCI |
| Tez Danışmanı | PROF. DR. FİKRET GEVREK |
| Türkçe Özet | Diabetes mellitus (DM), insülin sekresyonunun, insülin fonksiyonunun veya her ikisinin bozulması sonucuyla oluşan ve karbonhidrat metabolizmasında anormalliklere sebep olan klinik bir sendromdur. Bu hastalık, farklı organların, özellikle gözler, böbrekler, sinirler, kalp ve kan damarlarının uzun vadeli hasarı ile ilişkili kronik hiperglisemi ile karakterizedir. DM hastalığının ilerlemesi sırasında görsel kaliteyi korumaktan sorumlu olan gözyaşı tabakası, kornea, lens, vitreus ve retina gibi oküler yapılar çok sayıda morfolojik, yapısal ve fizyolojik değişikliğe uğramaktadır. Lens biyokimyasında ve fizyolojisinde meydana gelen değişikliklere neden olan moleküler değişiklikler tamamen anlaşılamamıştır. Akuaporin (AQP) moleküllerinin göz organında ifade edildiğini ve anormal fonksiyonlarının katarakt, keratokonus, glokom, psödofakik/afakik büllöz keratopati (PBK/ABK) ve Fuchs distrofisi korneaları gibi birçok göz hastalığıyla ilişkili olduğu bildirilmektedir. AQP moleküllerinin (AQP-1, AQP-5, AQP-7) lenste hücre içi ve hücreler arası koordinasyonu, DM'un lens organında oluşturduğu değişikliklere adaptasyon sürecinde önemli bir role sahip olabilmektedir. Çalışmamızda 14 adet winstar albino cinsi sıçanlar her grupta 7 adet olacak şekilde kontrol ve diyabet olmak üzere rastgele 2 gruba ayrıldı. Diyabet grubundaki ratlara Tip II diyabet oluşturmak için streptozosin (STZ) 100 mg/kg/ip dozda enjekte edildi. STZ uygulamasından bir hafta sonra, plazma glukoz seviyesi ≥250 mg/olan ratlar Tip-2 DM olarak değerlendirildi. Alınan lens dokularına histokimyasal, İmmunohistokimyasal ve immunofloressan teknikler uygulandı ve elde edilen sonuçlar istatistiksel olarak karşılaştırıldı. Lens epitel hücrelerinde AQP-1 molekülünün expresyonunun kontrol grubunagöre belirgin olarak azaldığı bulundu (p < 0,001). AQP-5 ve AQP-7 moleküllerinin lens epiteli ve lens lifi hücrelerinde expresyonlarının kontrol grubuna kıyasla diyabet grubunda belirgin olarak azalmış olduğu tespit edildi (p<0,001). Sonuçlarımız diyabetin lens dokusundaki AQP moleküllerinin expresyon karakaterinin olumsuz etkileyip lens organının fonksiyonunun bouzula bileceğine işaret etmektedir. Kesin kanılar için bu konu ile ilgili ileri üst düzey tekrarlı çalışmalar yapılmasını önermekteyiz. |
| İlgilizce Özet | Diabetes mellitus (DM) is a clinical syndrome characterized by abnormalities in carbohydrate metabolism resulting from impaired insulin secretion, insulin action, or both. It is associated with chronic hyperglycemia, which can lead to long-term damage to various organs, particularly the eyes, kidneys, nerves, heart, and blood vessels. During the progression of DM, ocular structures responsible for maintaining visual quality such as the tear film, cornea, lens, vitreous body, and retina undergo numerous morphological, structural, and physiological changes. However, the molecular mechanisms underlying these alterations, particularly those affecting lens biochemistry and physiology, are not yet fully understood.Aquaporins (AQPs), a family of water channel proteins, are expressed in various ocular tissues and have been implicated in several eye disorders, including cataracts, keratoconus, glaucoma, pseudophakic/aphakic bullous keratopathy (PBK/ABK), and Fuchs' endothelial dystrophy. AQPs, specifically AQP-1, AQP-5, and AQP-7, play essential roles in intracellular and intercellular water transport coordination within the lens. Their dysregulation may contribute to the pathophysiological changes observed in the lens due to DM.In this study, 14 male Wistar albino rats were randomly divided into two groups: control (n=7) and diabetic (n=7). Type 2 diabetes mellitus was induced in the diabetic group via a single intraperitoneal injection of streptozotocin (STZ) at a dose of 100 mg/kg. Rats with plasma glucose levels ≥250 mg/dL one week after STZ injection were classified as diabetic. Lens tissues were collected and analyzed using histochemical, immunohistochemical, and immunofluorescence techniques. The results were statistically compared between groups.The expression of AQP-1 in lens epithelial cells was significantly reduced in the diabetic group compared to the control group (p < 0.001). Similarly, the expression levels of AQP-5 and AQP-7 in both lens epithelial and fiber cells were markedly decreased in diabetic rats (p < 0.001). These findings suggest that diabetes adversely affects the expression profile of AQP molecules in the lens, potentially impairing lens function. Further advanced and repeated studies are recommended to establish definitive conclusions. |