Hastaların Hemşirelik Etiği Algısını Ölçmeye Yönelik Ölçek Geliştirme Çalışması
Tez Türü Yüksek Lisans
Ülke Türkiye
Üniversite Tokat Gaziosmanpaşa Üniversitesi
Enstitü Lisansüstü Eğitim Enstitüsü
Anabilim Dalı Hemşirelik Esasları Anabilim Dalı
Tez Onay Yılı 2026
Öğrenci Adı ve Soyadı Fatma Betül ÖZKALELİ
Tez Danışmanı DR. ÖĞR. ÜYESİ ŞAHİZER ERAYDIN
Türkçe Özet HASTALARIN HEMŞİRELİK ETİĞİ ALGISINI ÖLÇMEYE YÖNELİK ÖLÇEK GELİŞTİRME ÇALIŞMASIAmaç: Bu araştırma, hastaların hemşirelik etiği algılarını değerlendirmeye yönelik geçerli ve güvenilir bir ölçme aracı geliştirmek amacıyla yapılan metodolojik bir ölçek geliştirme çalışmasıdır.Yöntem: Araştırma metodolojik özellikte gerçekleştirilmiştir. Araştırma, Tokat Gaziosmanpaşa Üniversitesi Hastanesi'nde yatarak tedavi gören 400 hastanın katılımı ile yürütülmüştür. Veriler `Tanıtıcı Bilgi Formu` ve `Hastaların Hemşirelik Etiği Algısı Ölçeği (HHEAÖ)` kullanılarak toplanmıştır. Ölçeğin geliştirilme sürecinde öncelikle literatür doğrultusunda 31 maddelik bir madde havuzu oluşturulmuş, kapsam geçerliğini değerlendirmek amacıyla sekiz uzman görüşüne başvurulmuş ve gerekli düzenlemeler sonrasında 27 maddelik taslak ölçek hedef gruba uygulanmıştır. Elde edilen veriler doğrultusunda ölçeğin geçerlik ve güvenirlik analizleri gerçekleştirilmiştir. Verilerin analizinde IBM SPSS V23 ve IBM AMOS V24 programları kullanılmıştır. Bulgular: Ölçeğin kapsam geçerlik indeksinin 0.833 olduğu belirlenmiştir. Açımlayıcı faktör analizi sonucunda KMO katsayısı 0.919 ve Bartlett testi ki-kare değeri 6310.295 (p<0.001) olarak bulunmuştur. Yapılan analizler sonucunda ölçeğin `Gizlilik-Adalet`, `Dürüstlük-Sorumluluk`, `Yararlılık-Zarar Vermeme` ve `Otonomi` olmak üzere 4 alt boyuttan ve toplam 19 maddeden oluştuğu saptanmıştır. Ölçeğin toplam varyansın %75.08'ini açıkladığı saptanmıştır. Ölçeğin tümü için Cronbach's Alpha katsayısı 0. 943 olarak hesaplanmıştır. Sonuç: Hastaların Hemşirelik Etiği Algısı Ölçeği'nin, hastaların hemşirelik etiğine yönelik algılarını değerlendirmede kullanılabilecek geçerli ve güvenilir bir ölçme aracı olduğu belirlenmiştir. Anahtar Sözcükler: Etik İlkeler, Geçerlik, Güvenirlik, Hasta Algısı, Hemşirelik Etiği, Ölçek Geliştirme
İlgilizce Özet A SCALE DEVELOPMENT STUDY TO MEASURE PATIENTS' PERCEPTIONS OF NURSING ETHICSAim: This study is a methodological scale development study conducted to develop a valid and reliable measurement tool for evaluating patients' perceptions of nursing ethics.Method: The study was conducted using a methodological design. The research was carried out with the participation of 400 inpatients hospitalized at Tokat Gaziosmanpaşa University Hospital. Data were collected using the `Descriptive Information Form` and the `Patients' Perception of Nursing Ethics Scale (PPNES).` During the scale development process, a 31-item pool was initially generated based on a comprehensive review of the literature. Content validity was assessed through the evaluation of eight experts, and after the necessary revisions were made, the scale was administered to the target sample.Validity and reliability analyses of the scale were subsequently performed based on the obtained data. Data were analyzed using IBM SPSS V23 and IBM AMOS V24 software programs.Results: The content validity index of the scale was determined as 0.833. As a result of the exploratory factor analysis, the KMO coefficient was found to be 0.919 and Bartlett's test chi-square value was 6310.295 (p<0.001). The analyses revealed that the scale consisted of 19 items and four subdimensions: `Privacy-Justice,` `Honesty-Responsibility,` `Beneficence-Nonmaleficence,` and `Autonomy.` The scale explained 75.08% of the total variance. The Cronbach's Alpha coefficient of the scale was calculated as 0.943.Conclusion: The Patients' Perception of Nursing Ethics Scale was determined to be a valid and reliable measurement tool that can be used to evaluate patients' perceptions of nursing ethics.Keywords: Ethical Principles, Nursing Ethics, Patient Perception, Reliability, Scale Development, Validity