Doğumda vajinal muayene deneyimleri ölçeği'nin geliştirilmesi: Karma desende çalışma
Tez Türü Doktora
Ülke Türkiye
Üniversite Tokat Gaziosmanpaşa Üniversitesi
Enstitü Lisansüstü Eğitim Enstitüsü
Anabilim Dalı Ebelik Ana Bilim Dalı
Tez Onay Yılı 2025
Öğrenci Adı ve Soyadı Ayşenur KAHRAMAN ŞİMŞEK
Tez Danışmanı PROF. DR. ÖZGÜR ALPARSLAN
Türkçe Özet Araştırma kadınların doğumda vajinal muayene deneyimlerini olumlu ve olumsuz yapan faktörlerin belirlenmesi ve muayene deneyimlerini değerlendirmek üzere bir ölçme aracı geliştirmek üzere karma desende yürütülmüştür. Araştırmanın ilk aşaması olan nitel bölümünde kadınların doğumda vajinal muayene deneyimlerinin belirlenmesi için keşfedici sıralı karma desende veriler toplanmıştır. Nitel bölümde erken postpartum dönemde kadınların vajinal muayene deneyimleri 14 kadınla yüz yüze görüşmeler yapılarak belirlenmiştir. Araştırmada nitel bölümde elde edilen veriler iki ana tema altında toplanmıştır. Bu temalar ''Vajinal Muayene Öncesi Deneyim'' ve ''Vajinal Muayene Sırasındaki Deneyim'' olarak adlandırılmıştır. Nitel bulgular ve literatür taramasından elde edilen verilerle 37 maddelik Doğumda Vajinal Muayene Deneyimleri Ölçeği'nin madde havuzu oluşturulmuştur. Madde havuzu uzman görüşlerine sunulmuş ve yapılan kapsam geçerliği incelemesinde taslak ölçekten 15 madde atılmış ve uzmanların önerdiği iki madde eklenmiştir. İkinci aşama olan nicel bölümde ise 24 maddelik taslak ölçek 445 kadına uygulanmıştır. Ölçme aracının kapsam geçerliliği, yapı geçerliliği, güvenirlik analizleri ve zamana karşı değişmezliği hesaplanmıştır. Ölçme aracının iki alt boyut ve 24 maddeden oluştuğu ve toplam varyansın %77.65'ini açıkladığı saptanmıştır. Ölçeğin doğrulayıcı faktör analizi ile uyum indeksleri değerlendirilmiş ve iyi düzeyde uyum sağladığı belirlenmiştir. Güvenirlik analizlerinde ölçeğin geneli için Cronbach Alpha katsayısı .98, vajinal muayene öncesi deneyim alt boyutu için .97 ve vajinal muayene sırası deneyim için .97'tür. Sonuç olarak geliştirilen ölçeğin Türk toplumu için yüksek düzeyde geçerli ve oldukça güvenilir bir ölçme aracı olduğu belirlenmiştir.
İlgilizce Özet The study was conducted with a mixed design to determine the factors that make women's vaginal examination experiences during childbirth positive and negative and to develop a measurement tool to evaluate examination experiences. In the first phase of the study, which is the qualitative part, exploratory sequential mixed design data were collected to determine women's vaginal examination experiences during childbirth. In the qualitative part, women's vaginal examination experiences in the early postpartum period were determined by face-to-face interviews with 14 women. The data obtained in the qualitative part of the study were collected under two main themes. These themes were named as `Pre-Vaginal Examination Experience` and `Experience During Vaginal Examination`. The item pool of the 37-item Vaginal Examination Experiences During Childbirth Scale was created with the data obtained from the qualitative findings and literature review. The item pool was presented to experts for their opinions and 15 items were removed from the draft scale during the content validity review and two items suggested by experts were added. In the second phase, the quantitative part, the 24-item draft scale was applied to 445 women. The content validity, construct validity, reliability analyses and time invariance of the measurement tool were calculated. It was determined that the measurement tool consisted of two sub-dimensions and 24 items and explained 77.65% of the total variance. The fit indices of the scale were evaluated with confirmatory factor analysis and it was determined that it provided a good level of fit. In the reliability analyses, the Cronbach Alpha coefficient for the overall scale was .98, for the experience sub-dimension before vaginal examination was .97 and for the experience during vaginal examination was .97. As a result, it was determined that the developed scale was a highly valid and quite reliable measurement tool for the Turkish society.

Paylaş