| Tez Türü | Yüksek Lisans |
| Ülke | Türkiye |
| Üniversite | Erciyes Üniversitesi |
| Enstitü | İktisadi, İdari ve Sosyal Bilimler Fakültesi |
| Anabilim Dalı | İslam ve Din Bilimleri |
| Tez Onay Yılı | 2005 |
| Öğrenci Adı ve Soyadı | Ali YILDIRIM |
| Tez Danışmanı | Prof. Dr. Turan KOÇ |
| Türkçe Özet | MEHMET AKİF ERSOVA GÖRE TANRI VE ÖZGÜRLÜK ÖZET Mehmet Akif Ersoy, tam anlamıyla sistemli olmamakla birlikte, Tanrı, insan, kainat ve bunlar arasındaki ilişkiler ile ilgili bazı düşüncelere sahiptir. Bu nedenle, bu incelemede Mehmet Akif i bir filozof olarak değil bir düşünür olarak değerlendirdik. Mehmet Akif, İslam'da, Ehl-i Sünnet inancım benimsemiş, aydın bir şair-düşünürdür. Ona göre, Allah, kainatın yaratıcısı ve varlığının da devam ettiricisidir. Allah, kainatta, yaratma faaliyetini durmaksızın sürdürür. O, eşsiz ve mükemmel bir şekilde yaratır. O'nun yaratması, O'nun varlığında herhangi bir değişikliğe veya başkalaşmaya neden olmaz. Başkalaşma yalnız yaratılmışlarda olur. Mehmet Akif, şiir ve düz-yazılarında yer yer tasavvufi öğelere yer vermiş, ancak, kendisi sûfiyâne (münzevi) bir hayat yaşamamıştır. Tasavvufun, tembellik ve yoksulluk şeklinde algılanışına tepki göstermiştir. Tanrı-Alem ilişkisi ile ilgili olarak, Mehmet Akif te ön plana çıkan kavramın "eylem" ilkesi olduğunu görmekteyiz. Akif, Tanrı ve kainat arasındaki düzenin sebebi olarak çalışma ve eylem ilkesini gösterir. Ona göre, canlı, cansız tüm varlıklar, varlıklarım sürdürebilmek için bu ilkeye uymak zorundadırlar. Ancak bu sayede üzerlerine düşeni yapmış ve süreç içerisindeki yerlerini korumuş olurlar. Bize göre, Mehmet Akif, özellikle insan ve alem ile ilgili konularda, çağdaşı olan Muhammet İkbal'den etkilenmiş olabilir. Mehmet Akif, özgürlüğü, İkbal'de olduğu gibi, insan iradesinin gücü nispetinde değerlendirmektedir. İnsanın, sahip olduğu iradesi sayesinde üstesinden gelemeyeceği bir iş yoktur. İnsana düşen elinden geleni yapmak ve ardından Allah'ın hikmetine boyun eğmektir. Anahtar Kelimeler: Tanrı, özgürlük, Eylem. |
| İlgilizce Özet | m GOD AND FREEDOM IN MEHMET AKİF ERSOY ABSTRACT Mehmet Akif Ersoy has some ideas about God, human, cosmos and their relations each other. There for, we examined him not to a philosopher but a thinker in this study. Mehmet Akif accept toortodoks İslam belief. To him God is creator the cosmos. God continuous the act of creation without interruption. His creation is perfect and uniqe. His creation don't make any changing in his existence. The changing is created being in the possible. Even though he has given some mystic elements partly in his poets and articles, he didn't live and ascetic life.he didn't accept the mysticism to be understood as lazyless and poverty. We see in this though of the God and cosmos the principle of action is important. To him the source of order between God and cosmos is yhe principle of action and effort. According to him all beings -animate and inanimate- to survive their lives. By the way they could do what they must do and take their places in this process. We believe that, he was influenced from İkbal, specially in human and cosmos subjects he accept the freedom, like İkbal, depending on the power at human will. By having will, there is no anything that humankind can't do. What must human can do is to do all things he can do and then to give his will to God. Keywords: God, Freedom, Action. |