Osmanlı İlmiye Teşkilatından Bir Portre: Şeyhülislam Halil Efendi ve Terekesi
Yazarlar (1)
Dr. Öğr. Üyesi Edip UZUNDAL Tokat Gaziosmanpaşa Üniversitesi, Türkiye
Makale Türü Açık Erişim Özgün Makale (Diğer hakemli uluslarası dergilerde yayınlanan tam makale)
Dergi Adı History Studies: International Journal of History
Dergi ISSN 1309-4173 Scopus Dergi
Dergi Tarandığı Indeksler TR DİZİN
Makale Dili Türkçe Basım Tarihi 11-2018
Cilt / Sayı / Sayfa 10 / 8 / 177–196 DOI 10.9737/hist.2018.669
Makale Linki http://www.historystudies.net/dergi//osmanli-ilmiye-teskilatindan-bir-portre-seyhulislam-halil-efendi-ve-terekesi201811a1ddc45.pdf
Özet
Çalışmada Sultan II. Mahmud döneminde 1819-1821 yılları arasında şeyhülislamlık vazifesiniicra eden Halil Efendi hakkında kısa bir biyografik bilgi verildikten sonra terekesi ele alınacaktır.Halil Efendi, III. Mustafa’nın kızı Hibetullah Sultan’ın süt annesinin oğludur. Annesinin isteğiyleÇerkes diyarından getirtilen ve küçük yaşta saraya alınan Halil Efendi, burada Şehzade Selim (III.Selim) ile büyüdü. III. Selim’in tahta çıkışıyla (1789) beraber hazine kethüdalığı ile başlayanmemuriyeti II. Mahmud döneminde şeyhülislamlık makamına yükselmesi ile son buldu.Toplam 1 yıl 7 ay kadar şeyhülislamlık vazifesi yapan Halil Efendi, II. Mahmud üzerinde büyüknüfuzu bulunan Halet Efendi ile geçinemedi. 1821 Rum isyanı ile ilgili yapılan bir toplantıda fikirayrılığından dolayı yaşanan sert tartışma, Halet Efendi’nin nüfuzunu kullanarak Halil Efendi’yivazifeden azlettirmesine neden oldu. Halil Efendi önce Bursa’ya oradan da Afyon’a sürüldü. Ağustos1821’de Afyon’da sürgünde vefat etti.Mazul Şeyhülislam Halil Efendi, geride hatırı sayılır bir tereke bıraktı. 562 No’lu Karahisâr-ı SâhibŞer’iye Sicil Defterinde söz konusu terekeye ait malumat yer almaktadır. Tereke kayıtları incelenerekmazul Şeyhülislam Halil Efendi’nin maddî durumu, sosyal ilişkileri, ailesi ve kullandığı eşyalardanhareketle yaşam tarzı hakkında bazı tespitlerde bulunulmaya çalışılmıştır. Adı geçen şerʻiye sicilidışında Halil Efendi ile ilgili Tarih-i Cevdet, Şânizade Tarihi gibi devrin kroniklerinden, İlmiyeSalnamesinden ve Mehmed Süreyya’nın Sicill-i Osmanî isimli biyografik eserindeki malumattan dafaydalanılacaktır.
Anahtar Kelimeler
BM Sürdürülebilir Kalkınma Amaçları
Atıf Sayıları
Osmanlı İlmiye Teşkilatından Bir Portre: Şeyhülislam Halil Efendi ve Terekesi

Paylaş