HUMÂM-İ TEBRÎZÎ’NİN GÂZÂN HÂN’A METHİYELERİ
Yazarlar (1)
Dr. Öğr. Üyesi Esengül UZUNOĞLU SAYIN
Tokat Gaziosmanpaşa Üniversitesi, Türkiye
| Makale Türü |
Özgün Makale
|
| Makale Alt Türü | Ulusal alan endekslerinde (TR Dizin, ULAKBİM) yayınlanan tam makale |
| Dergi Adı | Nüsha |
| Dergi ISSN | 1303-0752 |
| Dergi Tarandığı Indeksler | TR DİZİN |
| Makale Dili | Türkçe |
| Basım Tarihi | 12-2019 |
| Cilt No | 19 |
| Sayı | 49 |
| Sayfalar | 1 / 16 |
| DOI Numarası | 10.32330/nusha.566492 |
| Makale Linki | https://dergipark.org.tr/tr/pub/nusha/issue/51210/566492 |
| Özet |
| Moğol İmparatorluğunun İran’daki İlhânlı kolunun yedinci hükümdarı olan Gâzân Hân (ö. 704/1304), iyi bir kumandan ve âdil bir devlet adamıdır. Gâzân Hân tahta çıktıktan sonra yirmi üç yaşında yüz bin Moğol askeriyle birlikte Müslüman olmuş, devletin resmi dini İslam olarak kabul edilmiş, idareciler ve halk arasındaki din ayrımı ortadan kalkarak Müslüman halka yapılan baskı ve zulümler sona ermiştir. Gâzân Hân, Argun Hân’ın (ö. 691/1291) ölümünden sonra ülkede çıkan kargaşayı sona erdirmiş, ülkede huzur ve güven ortamını sağlamak için sert tedbirler almış, herkesi birbiriyle eşit tutmuş, kimsenin bir başkasına zulüm etmesine izin vermemiştir.Humâm-ı Tebrîzî (öl. 713/714-1313/1314), Moğol İlhânlılar’ı döneminde yaşamış, İran’ın tanınmış şair ve şeyhlerindendir. Humâm-ı Tebrîzî, kıta, gazel, kaside, mesnevi ve rubai nazım şekilleriyle yazdığı Dîvân’ında Farşça ve Arapça şiirler kaleme almıştır. Şiirlerinin bir kısmında Şemsuddîn-i Sahîbdîvân, Gâzân Hân, Argun Hân, Olcayto gibi zamanın alim ve büyüklerini övmüştür.Humâm-ı Tebrîzî, Gâzân Hân’amethiye Farsça bir gazel, iki kaside ve bir kıta olmak üzere dört adet şiir kaleme almıştır. Humâm-ı Tebrîzî şiirlerinde Gâzân Hân’ın adaletinden, ülkeyi refah ve huzur içinde yönetmesinden, ülkede var olan kargaşayı ortadan kaldırmasından, onun ve ordusunun Müslüman olmasından bahsetmiştir.Çalışmada Humâm-ı Tebrîzî ve Gâzân Hân’ın hayatına kısaca değindikten sonra, Humâm-ıTebrîzî’nin Gâzân Hân’a yazdığı Farsça methiyeleri Türkçeye çevrilmiş ve konuları kısaca anlatılmıştır. |
| Anahtar Kelimeler |