Glasgow antipsikotik yan etkilerini değerlendirme ölçeğinin Türkçe versiyonunun geçerlilik ve güvenilirliği     
Yazarlar (5)
Doç. Dr. Esma AKPINAR ASLAN Tokat Gaziosmanpaşa Üniversitesi, Türkiye
Sedat Batmaz
Tokat Gaziosmanpaşa Üniversitesi, Türkiye
Özgür Ahmet Yüncü
T.C. Sağlık Bakanlığı, Türkiye
Neslihan Sevil
Sağlık Bilimleri Üniversitesi, Türkiye
Burcu Erkek
Uşak Üniversitesi, Türkiye
Makale Türü Açık Erişim Özgün Makale
Makale Alt Türü ESCI dergilerinde yayınlanan tam makale
Dergi Adı Klinik Psikiyatri Dergisi
Dergi ISSN 1302-0099 Wos Dergi Scopus Dergi
Dergi Tarandığı Indeksler ESCI: Emerging Sources Citation Index
Makale Dili Türkçe
Basım Tarihi 09-2020
Cilt No 23
Sayı 3
Sayfalar 290 / 301
DOI Numarası 10.5505/kpd.2020.94547
Makale Linki https://jag.journalagent.com/kpd/pdfs/KPD_23_3_290_301.pdf
Özet
Amaç: Antipsikotik ilaçlara bağlı yan etkilerin düzenli vekapsamlı olarak izlenmesi tedavi sürecinin ayrılmaz birparçasıdır. Kullanıcılar için doldurulması kolay olan vekısa süre gerektiren özdeğerlendirme ölçeklerine ihtiyaçduyulmaktadır. Bu çalışmada Glasgow Antipsikotik YanEtkilerini Değerlendirme Ölçeği’nin (GAYEDÖ) Türkçe’yeuyarlanması, geçerlilik ve güvenilirlik çalışmasınınyapılması amaçlanmıştır. Yöntem: Araştırma için üç farklışehirdeki ikinci basamak sağlık kuruluşunun ruh sağlığıve hastalıkları polikliniğine ayaktan başvuran, 18 yaşüstünde, herhangi bir ruhsal bozukluk tanısı alan veklozapin dışında en az bir antipsikotik ilacı en az üç aydırkullanan 297 hasta ve tedavisinde antipsikotik ilaç yeralmayan 56 hasta alındı. Hastalar GAYEDÖ ve Tedaviyleİlişkili İstenmeyen Olayların Sistematik İzlemi’ni (TİİOSİ),klinisyenler ise demografik ve klinik veri formu ve KlinikGlobal İzlenim Ölçeği’ni (KGİ) doldurdular. GAYEDÖ içinaçıklayıcı faktör analizi, birlikte geçerlilik, ayırt edicigeçerlilik, iç tutarlılık, test – tekrar test güvenilirliği vetedaviyle değişime duyarlılık analizleri yapıldı. Bulgular:GAYEDÖ’nün yedi faktörden oluştuğu, TİİOSİ ve KGİ ilebirlikte geçerliliğinin olduğu (sırasıyla rho=0.706 ve0.381, p’ler<0.001), antipsikotik kullanan ve kullanmayanhastaları ayırt edebildiği (U=14357.50, p<0.001), iç tutarlılığı (Cronbach 􀀀=0.775) ve test – tekrartest güvenilirliğinin olduğu (sınıfiçi korrelasyon katsayısı=0.964, p< 0.001), en az 5 puanlık bir değişim içintedaviyle değişime duyarlı olduğu saptandı. Sonuç: Busonuçlar GAYEDÖ’nün Türkçe versiyonunun geçerli vegüvenilir olduğunu göstermiştir. GAYEDÖ ile klinisyenlerinantipsikotik kullanan hastalarının yaşadığı yan etkilerikısa sürede, kapsamlı şekilde ve sistematik olaraksorgulaması, belirtilerin şiddetini tespit ve takip edebilmesive tedavi ile değişime yanıtı değerlendirmesimümkün olacaktır.
Anahtar Kelimeler
antipsychotic | reliability | responsiveness | side effect | validity