Sıbt İbnü’l-Cevzî’nin “el-İntisâr ve’t-tercîh li’lmezhebi’s-Sahîh” Adlı Eseri Bağlamında Hanefi Mezhebinin Diğer Mezheplere Tercih Edilme Gerekçeleri
Yazarlar (1)
Prof. Dr. Ahmet İNANIR
Tokat Gaziosmanpaşa Üniversitesi, Türkiye
| Makale Türü |
Özgün Makale
|
| Makale Alt Türü | Diğer hakemli ulusal dergilerde yayınlanan tam makale |
| Dergi Adı | Ondokuz Mayıs Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi |
| Dergi ISSN | 2587-1854 |
| Dergi Tarandığı Indeksler | EBSCO |
| Makale Dili | Türkçe |
| Basım Tarihi | 06-2020 |
| Sayı | 48 |
| Sayfalar | 203 / 239 |
| Makale Linki | https://dergipark.org.tr/tr/download/article-file/1156368 |
| Özet |
| Bu çalışmada, Hanefi mezhebinin diğer mezheplere göre tercih gerekçeleri, Sıbt İbnü’l-Cevzî’nin “el-İntisâr ve’t-tercîh li’l-mezhebi’s-sahîh” adlı eseri bağlamında incelenmiştir. İncelenen bu eserin yazılış amacı, Eyyûbîler döneminde Ebû Hanife ve Hanefi mezhebi aleyhine ortaya atılan bazı iddialara karşı Ebû Hanife’yi savunmak ve onun diğerlerinden üstün bir müçtehit olduğunu ortaya koymaktır. Sıbt İbnü’l-Cevzî bu eserinde, diğer mezheplere kıyasla, Hanefî mezhebini kamu yararını gözeten, devlet başkanına daha geniş yetkiler veren, halkın işlerini kolaylaştırıcı çözümler sunan ve Kur’an ile Sünnete en uygun hükümleri içeren bir mezhep olarak nitelendirmekte dir. Eser, konu ve içerik bakımından Şâfiî mezhebini önceleyen siyasi tercihin, Hanefî mezhebi lehine dönmeye başladığı bir zamanda Şâfiîlerin aleyhteki iddialarına karşı bir cevap niteliğindedir. Ayrıca bu eser, Hanefî mezhebinin Dımaşk ve Kahire’de varlığını devam ettirmesine katkı sunan öncü ve hacimli çalışmalardan biri olarak ortaya çıkmaktadır. Zira burada yer alan çeşitli delil ve örneklerin, sonraki dönemlerde yazılan bazı eserlere de ilham kaynağı olduğu görülmektedir. Siyasi ve sosyal şartlar gereği, zaman zaman ortaya çıkan mezhepler arası etkinlik mücadelesi dışında, fıkhî çeşitliliği zenginlik olarak gören hoşgörü anlayışının bu coğrafyada belirleyici olduğu söylenebilir. Diğer yandan bu eser, Hanefî mezhebinin üstünlüğünü ortaya koymaya çalışanların kimliği bakımından da değerlidir. Zira hem eserin yazılmasını teşvik eden yöneticinin hem de müellifinin daha önce başka mezheplere mensupken, Hanefî mezhebini tercih ettikleri bilinmektedir. |
| Anahtar Kelimeler |
