Sabık Milli Müdafaa ve Münakalat Vekili Hasan Şemi Ergin’in Hatırat ve Günlüğünde 27 Mayıs’a Giden Sürecin Yansımaları
Yazarlar (1)
Doç. Dr. Fehim KURULOĞLU Tokat Gaziosmanpaşa Üniversitesi, Türkiye
| Makale Türü |
Özgün Makale
(SCOPUS dergilerinde yayınlanan tam makale)
|
||
| Dergi Adı | Cumhuriyet Tarihi Araştırmaları Dergisi | ||
| Dergi ISSN | 1305-1458 Wos Dergi Scopus Dergi | ||
| Dergi Tarandığı Indeksler | Scopus | ||
| Makale Dili | Türkçe | Basım Tarihi | 06-2019 |
| Cilt / Sayı / Sayfa | 15 / 29 / 149–173 | DOI | – |
| Makale Linki | file:///C:/Users/LENOVO/Desktop/CTAD-06-kuruloglu.pdf | ||
| Özet |
| 27 Mayıs 1960 darbesi Türkiye Cumhuriyeti tarihi açısından önemli kırılma anlarından biridir. Darbenin hazırlanışı, uygulanışı ve sonrasında yaşanan hadiseler bugün hala tartışılmaktadır. Bu tartışmaların başında darbenin önlenip önlenemeyeceği gelmektedir. 27 Mayıs’a giden yolda darbenin birtakım emarelerinin görülmesine rağmen Başbakan Adnan Menderes ve arkadaşlarının gerekli önlemleri almamış/alamamış olması darbe sonrası Demokrat Parti (DP) çevrelerinde en çok konuşulan konulardandır. Bu bağlamda parti içerisinde en çok eleştirilen isimlerden biri Hasan Şemi Ergin oldu. IX., X.ve XI. dönem Manisa Milletvekili olan H. Şemi Ergin, Türkiye Büyük Millet Meclisi (TBMM) Başkanvekilliği, Devlet Vekilliği, Milli Müdafaa Vekilliği (Milli Savunma Bakanlığı) ve son olarak da Münakalat Vekilliği (Ulaştırma Bakanlığı) görevlerinde bulundu. Bilhassa Milli Müdafaa Vekili olduğu dönemde askerlerle yakın bir ilişki kuran ve silahlı kuvvetler camiasında çok sevilen bir isim olan Ergin, subayların maaşlarının iyileştirilmesi, subay çocuklarının eğitimlerini sürdürebilmesi için imkânlar sağlanması, lojman eksikliğinin giderilmesi gibi önemli icraatlara imza attı. Milli Müdafaa Vekili olduğu dönemde patlak veren “9 Subay Hadisenin” üzerine yeterince gidilmeyip, 27 Mayıs Darbesi’ni yapan hücrelerin daha erkenden tespit edilememesi Şemi Ergin’i suçlayıcı birtakım ithamların ortaya atılmasına neden oldu. Darbe sonrası tutuklanıp Harp Okuluna getirildiğinde askerlerin onu omuzlarına alması diğer tutuklu DP’liler tarafından tepkiyle karşılanmış ve askerlerle işbirliğiyle suçlanmıştır. Kendisine darbenin liderliğinin teklif edildiği de yine iddialar arasındadır. Yassıada duruşmaları esnasında savcılık tarafından DP’nin suçlanmasında DP milletvekillerinin evlerinde ve işyerlerinde ele geçirilen hatırat ve günlükler de kullanılmıştı. Kanıt olarak kullanılan hatırat ve günlüklerden biri de Şemi Ergin’e aitti. Bu çalışmada Başbakanlık Cumhuriyet Arşivinden elde edilen Şemi Ergin’e ait günlükler, notlar ve kızına hitaben yazdığı hatıratı değerlendirilecektir. Söz konusu bu hatırat, günlük ve içeriği hakkında bilgi verilerek Şemi Ergin’in 27 Mayıs Darbesi’yle olan ilişkisi ortaya konulmaya çalışılacaktır. |
| Anahtar Kelimeler |
