Aile hekimlerinin güneşten korunma davranışları ve deri kanserine yönelik koruyucu hekimlik uygulamalarının değerlendirilmesi
Yazarlar (2)
Doç. Dr. Atiye AKBAYRAK
Tokat Gaziosmanpaşa Üniversitesi, Türkiye
Dr. Öğr. Üyesi Gülseren OKTAY
Tokat Gaziosmanpaşa Üniversitesi, Türkiye
| Makale Türü |
Özgün Makale
|
| Makale Alt Türü | Diğer hakemli uluslarası dergilerde yayınlanan tam makale |
| Dergi Adı | Türkiye Aile Hekimliği Dergisi |
| Dergi ISSN | 1303-6637 |
| Dergi Tarandığı Indeksler | INDEX COPERNİCUS |
| Makale Dili | Türkçe |
| Basım Tarihi | 09-2019 |
| Cilt No | 23 |
| Sayı | 3 |
| Sayfalar | 110 / 117 |
| DOI Numarası | 10.15511/tahd.19.00310 |
| Makale Linki | chrome-extension://efaidnbmnnnibpcajpcglclefindmkaj/https://jag.journalagent.com/tahd/pdfs/TAHD_23_3_110_117.pdf |
| Özet |
| Amaç: Deri kanserine yönelik koruyucu hekimlik uygulamalarında,aile hekimlerinin rolü önemlidir. Bu çalışmanın amacı, aile hekimlerinin güneşten korunma davranışları ve deri kanserine yönelikkoruyucu hekimlik uygulamalarını değerlendirmektir.Yöntem: Bu anket çalışması, Kasım 2018-Şubat 2019 tarihleriarasında, Tokat ilindeki 91 aile hekimi ile yapıldı. Aile hekimlerinin güneşten korunmaya yönelik davranışları ve deri kanserine yönelik koruyucu hekimlik çalışmalarını değerlendirmeyiamaçlayan soruları içeren anketi doldurmaları istendi.Bulgular: Çalışmaya 32’si (%35,2) kadın, 59’u (%64,8) erkek olmak üzere, 91 aile hekimi katıldı. Katılımcıların yaş ortalamaları40,31±8,77 yıl, ortalama hekimlik süreleri 15,02±8,33 yıldı. Hekimlerin %74,7’i açık tenli olup, %45,1’inin (n=41) en az bir kezgüneş yanığı hikayesi mevcuttu. Her mevsim ve düzenli güneştenkoruyucu krem kullanma oranı %15,4 (n=14) idi. Güneşten korunmak için en sık tercih edilen metodlar sırasıyla, güneşten koruyucukrem (%68,1), güneş gözlüğü (%60,4) ve yoğun güneşten kaçınma(%57,1) idi. Kadın hekimlerin güneşten koruyucu krem kullanmaoranı erkeklere kıyasla anlamlı oranda yüksekken (p=0,014);güneşten koruyucu krem kullanımı ile medeni durum, ten rengi,güneş yanığı hikayesi arasında anlamlı ilişki yoktu (p>0,05).Güneşten koruyucu krem kullanımındaki öncelikli neden,kadınlarda kozmetik sebepler iken; erkeklerde güneş yanığındankorunmaktı. Öncelikli nedeni deri kanserinden korunmak olanlarınoranı %11 idi. Deri kanserine yönelik nevüs takibi yapan hekimoranı %82,4 olup, ailede deri kanseri hikayesi ile nevüs takibiarasında anlamlı ilişki saptanmadı (p>0,05). Hekimlerin %65,9’u(n=60) hastalara deri kanserinin önlenmesine yönelik güneştenkoruyucu krem önerdiğini bildirmekle beraber, deri kanseri riskfaktörü taşıyan bireylere güneşten koruyucu krem önerme oranıoldukça düşüktü. Güneşten koruyucu krem önerisi almak amacıylahasta başvurusu aldığını ifade edenlerin oranı ise %59,3 (n=54) idi.Güneşten koruyucu krem kullanan hekimlerin benlerini takip etmeve hastalara güneşten koruyucu krem önerme oranı, kullanmayanlara kıyasla anlamlı oranda yüksekti (sırasıyla p=0,021; p=0,015).Sonuç: Aile hekimlerinin güneşten korunma metodlarını uygulama düzeyleri ve deri kanserine yönelik koruyucu hekimlik uygulamaları yetersizdi. Aile hekimlerinin güneşten korunma, derikanserini önleme ve erken tanısına yönelik bilgi düzeyini iyileştirecek çalışmalar faydalı olabilir. |
| Anahtar Kelimeler |
BM Sürdürülebilir Kalkınma Amaçları
| Atıf Sayıları | |
| TRDizin | 2 |