Mustafa Câzim el-Mevlevî’ye Âit Hicazkâr Mevlevî Âyîn-i Şerîfi’nin Biçim Yönünden Tahlîli    
Yazarlar (2)
Gülçin Yahya Kaçar
Türkiye
Dr. Öğr. Üyesi Hasan Zahid YURDAGÜL Tokat Gaziosmanpaşa Üniversitesi, Türkiye
Makale Türü Açık Erişim Özgün Makale
Makale Alt Türü Ulusal alan endekslerinde (TR Dizin, ULAKBİM) yayınlanan tam makale
Dergi Adı İstem
Dergi ISSN 1304-0618
Dergi Tarandığı Indeksler TR DİZİN
Makale Dili Türkçe
Basım Tarihi 06-2021
Sayı 37
Sayfalar 1 / 28
DOI Numarası 10.31591/istem.959073
Makale Linki https://dergipark.org.tr/tr/download/article-file/1848701
Özet
Mevlevî âyîn-i şerifleri taşıdığı manâ ve mûsikî değeri açısından Türk kültüründe ve mûsikîsin- de ayrıcalıklı bir yere sâhiptir. Bu nedenle güfte, form ve usûl özellikleriyle Türk mûsikîsinin en san’atlı eserlerini besteleyen âyin bestekârlarına verilen “Sâhib-ül Âyîn” sıfatı onları özel ve de- ğerli bir konuma taşımaktadır. Âyin bestekârlığı mevlevî kültürüne vâkıf olmanın ötesinde üst düzeyde mûsikî bilgisi de gerektirmektedir. Mustafa Câzim El-Mevlevî’ye âit olan Hicâzkâr Mev- levî Âyîn-i Şerîf, mevlevî âyinleri içinde süre bakımından en kısa olan âyîn-i şeriftir. Özet bir bi- çim özelliği taşımaktadır. Bu nedenle de âyin formuna âit biçim özelliklerinin daha kolay anla- şılmasına yardımcı olabilecek bir bestedir. Bu çalışma; Mustafa Câzim El-Mevlevî’ye ait olan Hicâzkâr Mevlevî Âyîn-i Şerîf’in, biçim özellik- lerini ortaya koymak amacıyla yapılmıştır. Çalışmanın evrenini mevlevî âyînleri, örneklemini ise incelemeye alınan âyîn-i şerif oluşturmaktadır. Nitel araştırma olup, betimsel tarama modeli ve Gülçin Yahya Eser Tahlîli Yöntemi içinde yer alan Gülçin Yahya Biçim Tahlîli Yöntemi kullanıl- mıştır. Âyine ait cümle, bölüm, makam, usûl, ölçü ve güfte yapılarını gösteren eser kurgusu ile icrâ akışı tabloları verilmiş ve açıklanmıştır.
Anahtar Kelimeler
Mevlevî Âyini | Türk Mûsikîsi Formları | Mustafa Câzim Dede | Eser Tahlîli | Makam