Tokat ilin’de Yaygın Olarak Kullanılan Yerel Domates Genotiplerinin Kök-ur Nematodları (Meloidogyne incognita ve Meloidogyne javanica)’na Karşı Dayanıklılıklarının Araştırılması   
Yazarlar (4)
Prof. Dr. İlker KEPENEKCİ Tokat Gaziosmanpaşa Üniversitesi, Türkiye
Prof. Dr. Turgut ATAY Tokat Gaziosmanpaşa Üniversitesi, Türkiye
Doç. Dr. Ayşe YEŞİLAYER Tokat Gaziosmanpaşa Üniversitesi, Türkiye
Prof. Dr. Necdettin SAĞLAM Tokat Gaziosmanpaşa Üniversitesi, Türkiye
Makale Türü Açık Erişim Özgün Makale
Makale Alt Türü Ulusal alan endekslerinde (TR Dizin, ULAKBİM) yayınlanan tam makale
Dergi Adı Bitki Koruma Bülteni
Dergi ISSN 0406-3597 Scopus Dergi
Dergi Tarandığı Indeksler TR DİZİN
Makale Dili Türkçe
Basım Tarihi 03-2019
Cilt No 59
Sayı 1
Sayfalar 85 / 92
DOI Numarası 10.16955/bitkorb.484595
Özet
Bitki paraziti nematodlar (BPN) özelliklede kök-ur nematodları (Meloidogyne spp.) (KUN), yaygın olarak dağılım gösteren ve geniş bir ürün yelpazesinde önemli verim kayıplarına neden olan nematodlardır. BPN’lerin farklı konukçular ve lokasyonlardaki dağılımı Türkiye’de incelenmiştir. Çalışmalar sonucunda Tylenchida (Nematoda) takımına bağlı 56 cinse ait toplam 240 BPN türü Türkiye’de tespit edilmiştir. Ülkemizde KUN türleri olarak, M. incognita, M. arenaria, M. javanica ve M. hapla en yaygın bulunan türlerdir. M. incognita ve M. javanica türleri ise ekonomik anlamda tarım ve örtü altı üretimde ciddi sorunlara neden olan türlerin başında yer almaktadırlar. Nematisitler KUN’lerin uzun süreli baskılanmasını sağlamazlar, ayrıca çevre ve insan sağlığı kaygıları kullanımlarını da kısıtlamaktadır. Tokat (Türkiye) ilinden alınan örneklerdeki KUN türlerinin teşhisleri morfolojik ve morfometrik özellikler üzerinden klasik yöntemler kullanılarak yapılmıştır. Teşhis çalışmaları sonucunda elde edilen KUN (Meloidogyne) türleri [M. incognita (M.i) ve M. javanica (M.j)]’nin kültürlerinin oluşturulması, yenilenmesi ve üretimi için serada saksılarda hassas domates fideleri [SC-2121 domates çeşidi (Solanum lycopersicum L.)] üretilmiştir. Çalışmada, yumurta paketi sayısı ve skala değeri açısından uygulama yapılan domates genotiplerinin hassas ve dayanıklı olma durumları incelenmiştir. Buna göre; M.i ve M.j uygulamalarında en düşük yumurta paketi sayısına sahip Domates-79 ve Domates-90 genotipleri denemelerde kullanılan tüm kök-ur nematodlarına (M.i ve Mj) karşı 1 ve 2 skala değeri ile dayanıklı grupda yer almışlardır (9.2±2.74; 8.2±1.58; 2.8±1.24 ve 9.4±2.46). Diğer tüm uygulamalar yumurta paketi sayısı 11’in üstünde olduğu için 3, 4 ve 5 skala değeri ile hassas gruplarda yer almıştır.
Anahtar Kelimeler