Türkiyede Çiğ Süt Fiyatları ile Süt Yemi Fiyatları Arasındaki Nedensellik İlişkisinin Toda-Yamamoto Testi ile Belirlenmesi    
Yazarlar (2)
Arş. Gör. Kaan KAPLAN Tokat Gaziosmanpaşa Üniversitesi, Türkiye
Prof. Dr. Adnan ÇİÇEK Tokat Gaziosmanpaşa Üniversitesi, Türkiye
Makale Türü Özgün Makale
Makale Alt Türü Ulusal alan endekslerinde (TR Dizin, ULAKBİM) yayınlanan tam makale
Dergi Adı COMU Ziraat Fakultesi Dergisi
Dergi ISSN 2147-8384
Dergi Tarandığı Indeksler TR DİZİN
Makale Dili Türkçe
Basım Tarihi 12-2022
Cilt No 10
Sayı 2
Sayfalar 336 / 345
DOI Numarası 10.33202/comuagri.1149442
Makale Linki http://dx.doi.org/10.33202/comuagri.1149442
Özet
Bu çalışmada, Türkiye’de çiğ süt fiyatları ile süt yemi fiyatları arasındaki nedensellik ilişkisinin belirlenmesi amaçlanmıştır. Nedensellik ilişkisinin belirlenmesinde Toda-Yamamoto Testi kullanılmıştır. Araştırma materyalini Ocak 2008 – Aralık 2021 tarihleri arasındaki çiğ süt fiyatları ve süt yemi fiyatlarına ilişkin 168 aylık veri seti oluşturmaktadır. Araştırma sonuçlarına göre süt yemi fiyatlarından çiğ süt fiyatlarına doğru %10 düzeyinde, çiğ süt fiyatlarından süt yemi fiyatlarına doğru ise %5 düzeyinde nedensellik ilişkisi tespit edilmiştir. Serilerin birim kök sınaması yapılmıştır ve her iki değişkenin düzeyde birim kök içerdiği, birinci farklarında ise birim kökün ortadan kalktığı belirlenmiştir. Serilerde optimal gecikme uzunluğu 2 ay olarak belirlenmiştir. Fiyat serileri değişen varyans ve otokorelasyon barındırmamaktadır. Tüm bu sonuçlara göre çiğ süt fiyatları ile süt yemi fiyatları arasında bir nedensellik ilişkisinden söz edilebilir. Ürün ve girdi fiyatlarının birbirini etkilemesinde beklenen sonuç, girdi fiyatlarının artması halinde bunun ürün fiyatlarına yansıması şeklindedir. Süt üretiminde çok sayıda yetiştiricinin olması nedeniyle, yem fiyatlarındaki artışlar karşısında süt fiyatlarının %10 anlamlılık düzeyinde tepki verdiği ve bu tepkinin Ulusal Süt Konseyi’nin tavsiye süt fiyatlarını artırması sonucu oluştuğu söylenebilir. Süt fiyatlarındaki artışlar karşısında ise süt yemi fiyatlarında %5 anlamlılık düzeyinde bir nedenselliğe sahip olması, yem üreticilerinin daha örgütlü bir yapıda olmalarından kaynaklandığı ifade edilebilir.
Anahtar Kelimeler