Determining Some Yield and Quality Characteristics of Mutants Induced from a Durum Wheat Triticum durum Desf Cultivar    
Yazarlar (3)
Prof. Dr. Mehmet Ali SAKİN Tokat Gaziosmanpaşa Üniversitesi, Türkiye
Ahmet Yıldırım
Karamanoğlu Mehmetbey Üniversitesi, Türkiye
Sabri Gökmen
Tokat Gaziosmanpaşa Üniversitesi, Türkiye
Makale Türü Özgün Makale
Makale Alt Türü Diğer hakemli ulusal dergilerde yayınlanan tam makale
Dergi Adı Turkish Journal of Agriculture and Forestry
Dergi ISSN 1300-011X Wos Dergi Scopus Dergi
Dergi Tarandığı Indeksler Agris
Makale Dili Türkçe
Basım Tarihi 01-2005
Cilt No 29
Sayı 1
Sayfalar 61 / 67
DOI Numarası 10.3906/tar-0401-16
Makale Linki Turkish Journal of Agriculture and Forestry
Özet
Mutasyon ıslahı tarımsal değerleri artan hatların seçimi için makarnalık buğdayda başarılı bir şekilde kullanılan ıslah metotlarından birisi olmuştur. Bu çalışmanın amacı anaç çeşit "Gediz-75"den daha iyi bir tarımsal potansiyele sahip olan mutant hatları M6 ve M7 kuşaklarında elde etmektir. Mutantlar Gediz-75 makarnalık buğday (Triticum durum Desf.) çeşidinden üretilmiştir. Tohumlara hem Cobalt 60 $(^{60}Co)$ kaynağında gama ışınları hem de ethyl-methane sulfonate (EMS) uygulanmıştır. Seçilen 18 mutant ve anaç çeşit Gediz-75 $M_6 ve M_7$ kuşaklarında verim ve kalite özellikleri bakımından denemeye alınmıştır. Denemeler üç tekerrürlü tesadüf blokları deneme desenine göre kurulmuştur. Gdem-2 ve Gdem-12 farklı çevrelerde verim stabilitesi göstermişlerdir, ancak verimdeki artışlar Gediz-75'e göre önemli değildir. Bu nedenle yeni yıllar ve lokasyonlarda elde edilecek bilgi bu hatların değerlendirilmesinde büyük kolaylık sağlayacaktır. Gdem-4, $M_7$ generasyonunda Gediz-75'e yakın dönmeli tane oranlan vermiştir. Bu hat, yüksek kalitesi nedeniyle kalite ıslahı için ümitvar bir anaç adayıdır. Gdem-2-1'in yüksek başak uzunluğundan anaç çeşit veya diğer çeşitlerle melezlenerek yararlanılması anaç çeşitlere göre üstün agronomik özelliklere sahip yeni hatların elde edilmesini sağlayabilir.
Anahtar Kelimeler
tohum | ürün verimi | mutasyon | Triticum durum | mutajenler | uyarılmış mutasyon | mutant | ürün kalitesi | gama ışıması | etil metansülfonat