The Effects of Different Doses of Gamma Ray and EMS on Formation of Chlorophyll Mutations in Durum Wheat Triticum durum Desf
Yazarlar (2)
| Makale Türü |
Özgün Makale
|
| Makale Alt Türü | Diğer hakemli ulusal dergilerde yayınlanan tam makale |
| Dergi Adı | Tarım Bilimleri Dergisi |
| Dergi ISSN | 1300-7580 Wos Dergi Scopus Dergi |
| Dergi Tarandığı Indeksler | CABI |
| Makale Dili | Türkçe |
| Basım Tarihi | 01-2002 |
| Cilt No | 8 |
| Sayı | 1 |
| Sayfalar | 15 / 21 |
| Makale Linki | A.Ü. Ziraat Fakültesi Tarım Bilimleri Dergisi |
| Özet |
| slah programlarının temel hedefi verimi yüksek makarnalık buğday (Triticum durum Desf.) çeşitlerini geliştirmektir. Islah programları mevcut olan çeşitliliği artırmayı ve genetik varyasyonu zenginleştirmeyi amaçlar. Genetik varyasyon mutasyon yoluyla artırılabilir. Bitki ıslahının önemli bir sorunu uygun mutagenik muamelenin seçimidir. Bu çalışmanın amacı, makarnalık buğday çeşitlerinin mutagenlere duyarlılığını $M_1$ bitkilerinin fertilitesi ve $M_2$ bitkilerinde klorofil mutasyonlarını belirleyerek saptamaktır. Bu çalışma 1996 ve 1997 yıllarında Tokat-Kazova şartlarında yürütülmüştür. Araştırmada bitki materyali olarak Gediz-75 ve Sofu makarnalık buğday çeşitleri kullanılmıştır. Kobalt 60 (60Co) kaynağından elde edilen gama ışını tohumları fiziksel mutagen ve EMS kimyasal mutagen olarak uygulanmıştır. EMS uygulaması ön ıslatma yapılmadan 8 saat oda sıcaklığında yapılmış ve uygulama süresi sonunda tohumlar 6 saat süreyle yıkanmıştır. Tohumlar 50 Gy, 100 Gy, 150 Gy ve 200 Gy gama ışını ile ışınlanmış ve % 0.1, % 0.2, % 0.3, % 0.4 EMS ile muamele edilmiştir. Mutagenlerin uygulandığı çeşitler ayrı ayrı denemeye alınmıştır. Ayrıca, gama ışını ve EMS uygulamaları birbirinden ayrı olarak "Tesadüf Blokları Deneme Deseni"nde 3 tekerrürlü olarak kurulmuştur. Araştırma sonuçlarına göre, $M_1$ bitkilerinin fertilitesi EMS uygulamasıyla karşılaştırıldığı zaman gamma ışını uygulamasında daha düşük çıkmıştır. Mutasyon spektrumu ve frekansı muamelerle ve çeşitlere bağlı olarak değişmiştir. Mutagenlerin etkileri yüksek dozlarda belirgin bir şekilde artmıştır. En yüksek mutagenik verim Gediz-75 çeşidinde % 0.4 EMS dozundan, Sofu çeşidinde ise 100 Gy gama ışını dozundan elde edilmiştir. |
| Anahtar Kelimeler |
| uygulama oranı | mutasyon | makarnalık buğday | Triticum durum | gama ışıması | klorofil | buğday | etil metansülfonat |
