Türk ve Dünya Edebiyatından Eserlerin Doğal Dil İşlemeyle İncelenmesi
Yazarlar (2)
Dr. Öğr. Üyesi Mehmet Fatih KARACA Tokat Gaziosmanpaşa Üniversitesi, Türkiye
Şafak Bayır Karabük Üniversitesi, Türkiye
Makale Türü Açık Erişim Özgün Makale (ESCI dergilerinde yayınlanan tam makale)
Dergi Adı Selçuk Üniversitesi Edebiyat Fakültesi Dergisi
Dergi ISSN 2458-908X Wos Dergi
Dergi Tarandığı Indeksler ESCI
Makale Dili Türkçe Basım Tarihi 12-2020
Cilt / Sayı / Sayfa – / 44 / 379–404 DOI 10.21497/sefad.845451
Makale Linki https://dergipark.org.tr/tr/pub/sefad/issue/58544/845451
Özet
Yayınevleri tarafından ilkokul, ortaokul ve lise seviyesindeki öğrenciler için okumakitapları hazırlanmaktadır. Bu çalışmada ortaokul öğrencilerine yönelik olan eserlerkullanılmıştır. 5 yayınevinden aynı isimli 5 Türk ve 5 dünya edebiyatından eser, doğal dilişleme teknikleriyle Türkçe dil bilgisi kuralları çerçevesinde analiz edilmiştir. Bu çalışmaylaeserlerin yazımında ve eserlerdeki Türkçe kullanımında yayınevleri arasındaki farklılık vebenzerlikleri tespit etmek, aynı zamanda Türkçenin kullanım özelliklerini ortaya koymakamaçlanmıştır. İşlemlerin gerçekleştirilmesinde geliştirilen yazılım ve Türkçe doğal dilişleme kütüphanesi Zemberek kullanılmıştır. Eserlerin analiziyle elde edilen sonuçlar 5yayınevinde oransal olarak benzeşmektedir ve yayınevleri arasındaki farklılıklar genelanlamda düşük seviyededir. Yalnızca çözümlenemeyen kelime sayısı, eserlerin ortalamacümle sayısı, eserlerdeki ortalama kelime sayısı, cümledeki ortalama kelime sayısı venoktalama işaretlerinin (nokta ve virgül) kullanım oranında yayınevleri arasında ayrışmagörülmektedir. Tüm eserler birlikte değerlendirildiğinde cümledeki ortalama kelime sayısı6.45, kelimedeki ortalama harf sayısı 5.97 ve kelimenin ortalama hece sayısı 2.55’tir.Eserlerde en fazla kullanılan harfler A, E ve İ; en az kullanılanlar J, F ve P’dir. Kelimeler ençok B, K ve D; en az J, I ve L harfleriyle başlamakta ve en çok N, E ve A; en az C, B ve Jharfleriyle bitmektedir. En çok kullanılan hece tipi sessiz-sesli, en az kullanılan hece tipisesli-sessiz-sessizdir. Kelimelerin çoğunluğu ünlü ve ünsüz uyumuna uymaktadır. Ayrıcakelimelerin yaklaşık yarısı isim türünde ve ek almadan kullanılmıştır. Çekim eklerinintoplam kullanım sayısı yapım eklerinin toplam kullanım sayısından fazladır. 17 noktalamaişaretinden 12 tanesi eserlerde yer almaktadır. Bununla birlikte farklı yayınevleri tarafındanhazırlanıp yayımlanan aynı isimli eser içeriklerinin kısmen veya bütünüyle farklılaşabildiğigörülmektedir.
Anahtar Kelimeler
BM Sürdürülebilir Kalkınma Amaçları
Atıf Sayıları
Google Scholar 1
Türk ve Dünya Edebiyatından Eserlerin Doğal Dil İşlemeyle İncelenmesi

Paylaş