Osmanlı Emeklilik Sistemi'nde Arpalık Uygulaması
Yazarlar (1)
Dr. Öğr. Üyesi Metehan ŞAHİN
Tokat Gaziosmanpaşa Üniversitesi, Türkiye
| Makale Türü |
Özgün Makale
|
| Makale Alt Türü | Ulusal alan endekslerinde (TR Dizin, ULAKBİM) yayınlanan tam makale |
| Dergi Adı | SOSYAL GÜVENLİK DERGİSİ |
| Dergi ISSN | 2148-483X |
| Dergi Tarandığı Indeksler | TR DİZİN |
| Makale Dili | Türkçe |
| Basım Tarihi | 06-2020 |
| Cilt No | 10 |
| Sayı | 1 |
| Sayfalar | 185 / 196 |
| DOI Numarası | 10.32331/sgd.753089 |
| Makale Linki | http://dx.doi.org/10.32331/sgd.753089 |
| Özet |
| Emeklilik, bireylerin maluliyet veya yaş gibi çeşitlinedenlere bağlı olarak çalışma hayatından çekilmeleriniifade etmektedir. Bu dönemde, fiili çalışma karşılığıalınan maaşlardan yoksun kalanların geçimlerini teminetmek ise sosyal devlet anlayışının bir gereğisayılmaktadır. Osmanlı İmparatorluğu dönemindeemeklilik ile ilgili bu düzenlemelerden biri arpalıkuygulamasıdır. Bu çalışmada, İbnül Emin MahmudKemal İnal’ın 1926 yılında Tarih-i OsmanîMecmuası’nda yayınlanan “Arpalık” başlıklıyazısından hareketle bu maaş uygulamasının Osmanlıemeklilik sistemi içerisindeki yerinin incelenmesiamaçlanmaktadır. Arpalık, başlangıçta kelime anlamınauygun olarak özellikle seyfiye ricalindeki bazı devletbüyüklerinin hayvanları için verilen tahsisatı ifadeetmiştir. Ancak zamanla arpalığın ihtiva ettiği anlamınve uygulama şeklinin değiştiği anlaşılmaktadır.Araştırma sonuçlarına göre devlet görevlileri içingeçerli bir uygulama olarak arpalığın, bireylerin hemçalışma dönemlerinde ek bir gelir hem de emeklilikdönemlerinde tekâ’üdiye (emekli maaşı) olarakverildiği görülmektedir. Ayrıca genel kanaatin aksineOsmanlı İmparatorluğu idaresinin birçok Avrupalıdevletten önce kanunlar ve irade-i seniyyeler gibiyöntemlerle emeklilik ile ilgili düzenlemeleri hayatageçirdiği anlaşılmaktadır. |
| Anahtar Kelimeler |
BM Sürdürülebilir Kalkınma Amaçları
| Atıf Sayıları |