Halvetiyye Geleneğindeki Nefis Mertebeleri Anlayışının Hadislerdeki Dayanakları (Yusuf Sünbül Sinân’ın Etvâr-ı Sebʻa Risâlesi Özelinde)    
Yazarlar (1)
Prof. Dr. Muammer BAYRAKTUTAR Tokat Gaziosmanpaşa Üniversitesi, Türkiye
Makale Türü Açık Erişim Özgün Makale
Makale Alt Türü Uluslararası alan indekslerindeki dergilerde yayınlanan tam makale
Dergi Adı Amasya ilahiyat dergisi
Dergi ISSN 2667-7326
Dergi Tarandığı Indeksler ATLA RELIGION, EBSCO
Makale Dili Türkçe
Basım Tarihi 06-2020
Cilt No 14
Sayı 14
Sayfalar 9 / 51
DOI Numarası 10.18498/amailad.682262
Makale Linki https://dergipark.org.tr/tr/pub/amailad/issue/54130/682262
Özet
Amasya/Merzifon’da doğan ve Halvetiyye tarikatının Sünbüliyye kolununkurucusu olan Sünbül Sinân Efendi (ö. 936/1529), Osmanlı döneminin önemlitasavvufi şahsiyetlerinden biridir. Osmanlı döneminde yaşanan raks ve devrantartışmalarının önde gelen taraftarlarındandır. Bu hususta eserler telif etmiştir.Telif ettiği önemli eserlerinden biri de Risâle fî Beyâni’l-Etvârı’s-Sebʻa isimlieseridir. Sünbül Efendi bu risâlesinde tasavvufta seyr-ü sülûk mertebelerinikonu edinmektedir. Etvar-ı sebʻa (yedi evre) anlayışı aynı zamandaHalvetîlerde önemli bir yere sahip olup bu hususta risaleler kaleme alınmıştır.Bu risalelerden biri de Sünbül Efendi’nin söz konusu risâlesidir. Sünbül Efendikonuyu izah ederken ve ele alırken âyetlerin yanısıra hadislere de yer vermiştir.Sûfîlerin hadis anlayışı ve hadis kullanımı, muhaddislerin hadis anlayışındanfarlılıklar arz edebilmektedir. Sûfîler bu noktada bazen öğretilerini veanlayışlarını teyid eden rivayetler söz konusu olduğunda mütesahildavranabilmektedirler. Makalede risâlesinin mahiyeti, sûfîlerin hadisanlayışının yanısıra, Sünbül Efendi’nin Etvâr-ı Seb’a anlayışını temellendirirkenkullandığı hadisler, tahric, tenkid ve tahlil yönleriyle hadis ilmi açısındanincelenmiş ve risâlede hadis olarak ifade edilen sözlerin, gerçek değeri ortayakonulmaya çalışılmıştır. Bu arada delil olarak sunulan ve hadis olarak ifadeedilen sözlerin etvar-ı sebʻa anlayışının temellendirilmesine sübut, delâlet veanlam olarak uygunluğu değerlendirilmeye çalışılmış, hadis ve tasavvufilimleri sahasındaki çalışmalara katkı sunması amaçlanmıştır.
Anahtar Kelimeler