DÜNYA TARİHİNDE İLK ŞEHİR VE ŞEHİR DEVLETİNİN ORTAYA ÇIKIŞI ve GELİŞİMİ
Yazarlar (1)
Doç. Dr. Murat TEKİN
Tokat Gaziosmanpaşa Üniversitesi, Türkiye
| Makale Türü | Diğer (Teknik, not, yorum, vaka takdimi, editöre mektup, özet, kitap krıtiği, araştırma notu, bilirkişi raporu ve benzeri) |
| Makale Alt Türü | Ulusal alan endekslerinde (TR Dizin, ULAKBİM) yayınlanan teknik not, editöre mektup, tartışma, vaka takdimi ve özet türünden makale |
| Dergi Adı | Sosyal Bilimler Araştırmaları Dergisi |
| Dergi ISSN | 1306-732X |
| Dergi Tarandığı Indeksler | TR DİZİN |
| Makale Dili | Türkçe |
| Basım Tarihi | 12-2017 |
| Cilt No | 12 |
| Sayı | 2 |
| Sayfalar | 17 / 30 |
| DOI Numarası | 10.19129/sbad.327 |
| Makale Linki | https://dergipark.org.tr/tr/pub/gopsbad/issue/48589/617313 |
| Özet |
| Tarıma dayalı ilk kalıcı yerleşimler, Mezopotamya’ya komşu ve yeterli yağış alanAnadolu ile Levant bölgelerinde ortaya çıkmış olsa da, dünya tarihinde ilk şehirlerGüney Mezopotamya’da görülür.Başka bir ifadeyle, şehri meydana getirecekolan nüve komşu bölgelerde yeşermiş, fakat bu nüvenin şehir anlamında ilkmeyvesini verdiği yer, Mezopotamya toprakları olmuştur. Bu bağlamda,medeniyetin beşiği olarak kabul edilen Mezopotamya, insanoğlunun gerçekleştirdiğiikinci büyük devrime, yani Şehir Devrimi’ne ev sahipliği yapmıştır.Mezopotamya, şehirleşme olgusunun ilk görüldüğü yer olduğundan, genellikleburadaki ilk şehirlerin diğer kültürlerden bağımsız ve yerel bir gelişim sonucudoğduğu görüşü benimsenmiştir. Şehirli hayatı doğuracak olan gelişmelerintemellerinin Ubeyd Dönemi’nde atılmış olduğu görülür. Gerçek anlamda ilk şehir vebu kavramla bağlantılı olan şehir hayatı ise, Mezopotamya’nın güneyinde ancakUruk Dönemi’ne gelindiğinde karşımıza çıkmaktadır. Böylece, M.Ö. VI. Binyılınortalarında Ubeyd Dönemi’yle birlikte başlayan Güney Mezopotamya’daki yerleşikhayat süreci, M.Ö. IV. binyılda Uruk yerleşiminde şehirli bir dünyanın ve dolayısıylailk şehir devletinin doğuşu şeklinde meyvelerini vermiş, M.Ö. III. binyılda ErkenHanedanlar Dönemi’nde ise, sözkonusu şehir devletlerinin bu dönemi karakterizeetmesiyle altın çağını yaşamıştır.Bu makalemizde yukarıda ana hatlarıyla ifade edilen gelişmelerin izleri takipedilerek, bu sürecin Mezopotamya’da nasıl gerçekleştiği aktarılmaya çalışılacaktır.Bu anlamda makalenin kronolojik çerçevesi, Güney Mezopotamya’da M.Ö. VI.binyılın ortalarında başlayan ilk iskân aşamasından, M.Ö. IV. binyıl’da şehirlerindoğuşuna ve şehir devletinin yaygınlık kazandığı M.Ö. III. binyıla kadar uzanansüreç olacaktır. Bu süreç, sözkonusu gelişmeleri karakterize eden bulguların ilk kezortaya çıkartıldığı Ubeyd ve Uruk yerleşmeleri esas alınarak anlatılacaktır. |
| Anahtar Kelimeler |
BM Sürdürülebilir Kalkınma Amaçları
| Atıf Sayıları | |
| TRDizin | 5 |