Ödev Etiğinin Dini Etik Açısından Değerlendirilmesi
Yazarlar (1)
Doç. Dr. Ali YILDIRIM
Tokat Gaziosmanpaşa Üniversitesi, Türkiye
| Makale Türü |
Özgün Makale
|
| Makale Alt Türü | Uluslararası alan indekslerindeki dergilerde yayınlanan tam makale |
| Dergi Adı | IBAD Sosyal Bilimler Dergisi |
| Dergi ISSN | 2687-2811 |
| Dergi Tarandığı Indeksler | CiteFactor, DOAJ, DRJI, SIS |
| Makale Dili | Türkçe |
| Basım Tarihi | 01-2019 |
| Sayfalar | 508 / 519 |
| DOI Numarası | 10.21733/ibad.617297 |
| Makale Linki | http://dx.doi.org/10.21733/ibad.617297 |
| Özet |
| Kant, ödev etiğini insanın özgürlüğü, ruhun ölmezliği ve Tanrı’nın varlığı postulatları üzerine inşa etmiştir. Bu postulatlar aynı zamanda, onun etik anlayışının ilahi buyruk etiği ile benzer ve farklı yönlerine dair fikirler vermektedir. İlahi buyruk etiği, insandan Tanrı tarafından gönderilen ahlak yasasına tam bir teslimiyeti ister. Ödev etiğinde ise ahlak yasasına uyma temayülü dışsal bir motivi aşar. İnsanın, bilerek, isteyerek ve her tür dışsal etkiden, arzu ve beklentilerini tetikleyecek etkenlerden arınmış bir duyguyla eylemini seçmesi gerekmektedir. Diğer taraftan “ödev” kavramı, insana insan olması bakımından tabiatına uygun davranma yükümlülüğünü hatırlatır. Kant, bir bakıma ödevin, Tanrı’nın hatırlatmasına gerek kalmaksızın, akıl sahibi insanın, yapması gerekeni bizzat kendi aklı ile bilinçli olarak ve arzu ederek yapması gerektiğinden bahseder. Ancak pratikte işler Kant’ın istediği gibi gitmeyebilir ve bu nedenle de Kant’ın ödev etiği idealist bir teori olarak değerlendirilir. Bu noktada ilahi buyruk etiğinin fonksiyonu devreye girer ve Kant’ın idealinde de yer alan “herkesin isteyebileceği faydayı gözeten kurallardan” bahseder. Kant’ın, ahlaki değerlerin kaynağını Tanrı olarak gösterdiği ve Tanrı’ya dayalı değerlerin nesnelliğine işaret ettiği birçok ifadesine rastlamaktayız. Kant , ahlaki dine dair düşüncelerini ifade ederken, “kalplerin, Tanrı’nın emirleri gibi tüm insani ödevleri yerine getirmeye yatkın” oluşundan söz eder. Sonunda dinin biraz farklı bir tanımına ulaşan Kant, “din tüm ödevlerin Tanrı’nın emirleri olarak kabul edilmesidir” der. Dolayısıyla konuya ilişkin görüşleri diğer eserleri ile birlikte okunduğunda, Kant’ın ahlak metafiziğinin gözden geçirilmiş … |
| Anahtar Kelimeler |
BM Sürdürülebilir Kalkınma Amaçları
| Atıf Sayıları | |
| Google Scholar | 5 |