Kronik Obstrüktif Akciğer Hastalığı (KOAH) Olanlarda Dispnenin Bilişsel Duruma Etkisi
Yazarlar (2)
Doç. Dr. Döndü ŞANLITÜRK
Tokat Gaziosmanpaşa Üniversitesi, Türkiye
Öğr. Gör. Nurgül KAPLAN
Tokat Gaziosmanpaşa Üniversitesi, Türkiye
| Makale Türü |
Özgün Makale
|
| Makale Alt Türü | Ulusal alan endekslerinde (TR Dizin, ULAKBİM) yayınlanan tam makale |
| Dergi Adı | Batı Karadeniz Tıp Dergisi |
| Dergi ISSN | 2822-4302 |
| Dergi Tarandığı Indeksler | TR DİZİN |
| Makale Dili | İngilizce |
| Basım Tarihi | 04-2023 |
| Cilt No | 7 |
| Sayı | 1 |
| Sayfalar | 21 / 30 |
| DOI Numarası | 10.29058/mjwbs.1174031 |
| Makale Linki | http://dx.doi.org/10.29058/mjwbs.1174031 |
| Özet |
| Amaç: Bu çalışmada KOAH hastalarında dispnenin bilişsel duruma etkisini incelemek amaçlanmıştır. Gereç ve Yöntemler: Tanımlayıcı tipte tasarlanan çalışmanın örneklemini 315 KOAH hastası oluşturmuştur. Verilerin toplanmasında Kişisel Bilgi Formu, Medical Research Council Scale (MRCS) ve Standardize Mini Mental değerlendirme testi (SMMT-E) kullanılmıştır. Verilerin değerlendirilmesinde; yüzdelik, student t testi, tek yönlü varyans analizi, Pearson korelasyon testi, çoklu regresyon analizi ve Tamhane T2 post-hoc testi kullanılmıştır. Bulgular: Çalışmaya katılan hastaların yaş ortalaması 54.06 (11.41) yıldır. Hastaların %38’inin orta düzeyde dispne (2.20±0.95) yaşadığı belirlenmiştir. Hastaların bilişsel durum puan ortalamalarının düşük düzeyde (21.38±5.74) olduğu ve %58.7’sinde bilişsel durumda bozulma olduğu saptanmıştır. Çoklu regresyon analizinde şiddetli dispne düzeyi, dispne yönetimindeki yetersizlik, dispneyi nefessizlik, moral bozukluğu ve ölüm korkusu hissi ile ilişkilendirme, evde oksijen tüpü ve bibap kullanımının bilişsel durumla ilişkili olduğu saptanmıştır. Hastaların bilişsel düzeyindeki varyansın %31’inin dispne ilişkili bağımsız değişkenler tarafından açıklandığı saptanmıştır (R2 = 0.581; adjusted R2= 0. 311). Dispne düzeyi ile bilişsel durum arasında negatif yönde, güçlü düzeyde ilişki olduğu saptanmıştır (r=-0.705, p=0.000). Sonuç: KOAH hastalarında dispne düzeyinin bilişsel durumu etkilediği ve bu nedenle hastalara dispnenin azaltılmasına yönelik önlemlerin alınması önerilmektedir |
| Anahtar Kelimeler |
| Bilişsel durum | Dispne | KOAH |
BM Sürdürülebilir Kalkınma Amaçları
| Atıf Sayıları | |
| Google Scholar | 2 |