Yarım Kalan Bir Hüsn ü Aşk Naziresi: Mîr Mehmed Dâniş’in Gülşen-i Dâniş Mesnevisi   
Yazarlar (1)
Prof. Dr. Serkan TÜRKOĞLU Artvin Çoruh Üniversitesi, Türkiye
Makale Türü Açık Erişim Özgün Makale
Makale Alt Türü Ulusal alan endekslerinde (TR Dizin, ULAKBİM) yayınlanan tam makale
Dergi Adı Turkish Studies (Elektronik)
Dergi ISSN 1308-2140
Dergi Tarandığı Indeksler ULAKBİM, MLA, ASOS, TEİ, EBSCO, Index Islamicus, Index Copernicus, Academic Research Journal, J-Gate, DOAJ, ICAAP
Makale Dili Türkçe
Basım Tarihi 10-2016
Cilt No 11
Sayı 15
Sayfalar 445 / 502
DOI Numarası 10.7827/TurkishStudies.9685
Makale Linki http://www.turkishstudies.net/Makaleler/1875235002_23TürkoğluSerkan-tde-445-502.pdf
Özet
Genel olarak zemin şiir veya model şiir adı verilen bir şiirin vezin, kafiye gözetilerek benzerinin yazılması şeklinde tanımlanan nazire, klasik Türk şiirinde işlevselliğini sürekli koruyup devam ettirerek zamanla bir gelenek hâline gelmiştir. Etkili bir şiir öğrenme metodu olan nazire yazma / söyleme, edebiyat tarihimizin hemen her döneminde, farklı nazım şekilleriyle varlığını devam ettirmiştir. Gazel ve mesnevi nazım şekilleri, nazirecilik sahasında diğer şiir çeşitlerine göre daha fazla ilgi görmüştür. Bununla birlikte kaside, terci-bend, terkib-bend, murabba, müstezad gibi nazım şekilleriyle yazılmış nazire örneklerinin de büyük bir yekûn oluşturduğu görülmektedirBir şiire / manzumeye nazire yazılabildiği gibi mesnevi, divan, manzum sözlük gibi eserlerin tamamına da nazire yazılabilir. Mesnevilere nazire yazılmasının temelinde Genceli Nizâmî'nin Hamse'sine veya bu Hamse'de yer alan herhangi bir mesnevisine nazire yazmanın gelenek hâlini almış olması vardır. Klasik Türk edebiyatının son döneminde bu geleneğin bir benzerinin Şeyh Gâlib'in Hüsn ü Aşk'ı için de oluşturulma çabası dikkat çekmektedir. Bu doğrultuda yazılan eserlerden biri de Dâniş Bey'in Gülşen-i Dâniş adlı mesnevisidir. Bu çalışmada Osmanlı'nın son dönem şairlerinden Mîr Mehmed Dâniş'in yaşam öyküsü, eserleri ve Şeyh Gâlib'in Hüsn ü Aşk mesnevisine nazire olarak kaleme aldığı fakat ikmal edemediği Gülşen-i Dâniş adlı eseri üzerinde durulmuştur. 593 beyitlik bu eserin transkribeli metni de ilk defa bu makale ile neşredilmiştir.
Anahtar Kelimeler