Innovation efforts in education and school administration Views of Turkish school administrators
Yazarlar (1)
Prof. Dr. Uğur AKIN
Tokat Gaziosmanpaşa Üniversitesi, Türkiye
| Makale Türü |
Özgün Makale
|
| Makale Alt Türü | Diğer hakemli uluslarası dergilerde yayınlanan tam makale |
| Dergi Adı | Egitim Arastirmalari Eurasian Journal of Educational Research |
| Dergi ISSN | 1302-597X Wos Dergi Scopus Dergi |
| Dergi Tarandığı Indeksler | Journals Indexed in Eric |
| Makale Dili | Türkçe |
| Basım Tarihi | 01-2016 |
| Cilt No | 16 |
| Sayı | 63 |
| Sayfalar | 243 / 260 |
| DOI Numarası | 10.14689/ejer.2016.63.14 |
| Özet |
| Problem Durumu: İçinde bulunduğumuz çağda insanlığın sahip olduğu bilgi inanılmaz bir hızla artmakta, artan bu bilgi ile daha önce bilinmeyen yeni kavramlar, anlayışlar, süreçler gündeme gelmektedir. Bu yeni bilgiler; örgütlerin amaçlarının, yapılarının, işlevlerinin ve süreçlerinin yenileştirilmesini zorunlu kılmaktadır. Bilgi çağının getirdiği bir zorunluluk olarak kabul edilmesi gereken bu değişim süreci yenileşme olarak kavramlaştırılabilir. Literatürde yenileşme; etkilenenler tarafından yeni olarak algılanan bir düşünce, uygulama ya da hedef (Rogers, 2003, p. 12), var olan alışkanlıklarda, kurallarda ve uygulamalarda yeni bir şeyin girişiyle yapılan değişiklik (Noone, 2000, p. 26), ortaya yeni bir şeyler koymak ve alışılmış olanda değişiklik yapmak (English, 2006, p. 507) gibi farklı şekillerde tanımlanmaktadır. Başaran (2004, p. 203) ise yenileşmeyi "çevrenin değişen gereksinimlerini karşılamak için örgütsel amaçları değiştirmek; örgütün yapı, işlev ve üretim süreçlerini yeniden örgütlemek" olarak tanımlamaktadır. Tanımlarda görüldüğü gibi yenileşme kavramı değişim kavramıyla yakından ilgilidir. Ancak değişme kendiliğinden oluşabilirken yenileşme planlıdır. Değişmenin yönü belirsizken yenileşme ileriye doğru olmaktadır. Ayrıca yenileşmenin hem niceliksel hem niteliksel olması gerekmektedir. Buna ek olarak yenileşme kavramı; yeniden yapılandırma, dönüşüm, gelişme, çağdaşlaşma, iyileşme, devrim, büyüme, evrim, buluş ve kalkınma kavramlarıyla da yakın anlamlı olmakla birlikte özde bu kavramlardan farklıdır (Noone, 2000, p. 26; Özdemir, 2000, p. 30-32; Hanson, 2001; Başaran, 2004, p. 204-206). Bu çalışmada Milli Eğitim Bakanlığı'nın eğitim sistemine katkı sağlamayı umarak yaptığı uygulamalar "yenileşme çabası" olarak ele alınmıştır. Eğitim, sürekli yenileşmenin zorunlu olduğu bir alandır (De Luna, 2015). Eğitim alanında yenileşme, genellikle teknolojik ve daha çok da donanımla ilgili bir kavram olarak algılanmaktadır. Teknoloji, yenileşme sürecinin önemli bir unsurudur, ancak yenileşme kavramı esas olarak bir şeyleri yeni bir yoldan yapmak anlamına gelmektedir (Smith, Brand, & Kinash, 2013). Bu yönüyle yenileşme yalnızca teknolojik anlamda ele alınmamalıdır. Türkiye'de kredili sistem, eğitim programlarının yapılandırmacı anlayışa göre düzenlenmesi, toplam kalite yönetimi uygulamaları, stratejik planlama uygulamaları, öğretmen kariyer basamakları uygulaması, zorunlu eğitimin on iki yıla çıkarılması, serbest kıyafet uygulaması, FATİH (Fırsatları Arttırma Teknolojiyi İyileştirme Hareketi) projesi gibi uygulamalar yenileşme çabaları olarak ele alınabilir. Ne var ki, bu çabaların önemli bir bölümü kısa sürede ya uygulamadan kaldırılmış ya sistemce dışlanmış ya da özümlenerek etkisiz hale getirilmiştir. Bu durumda MEB'in yenileşme çabalarını uygulama biçimi, sorgulanması gereken önemli bir problem haline gelmektedir. Araştırmanın Amacı: Bu araştırmanın amacı, Türkiye'de Milli Eğitim Bakanlığı'nın (MEB) son yıllarda giderek artan yenileşme çabalarına ilişkin okul yöneticilerinin görüşlerini belirlemektir. Yöntem: Bu araştırmada az sayıda kişi ile çalışarak derinlemesine bilgi sağlama olanağı sağladığı için (Yıldırım & Şimşek, 2008) nitel yöntem tercih edilmiştir. Okul yöneticilerinin MEB'in yenileşme çabalarına ilişkin görüşlerini tespit etmek üzere görüşme tekniğinden yararlanılmıştır. Çalışma grubunda Tokat Merkez ve 7 ilçesinde görev yapan 25 okul yöneticisi yer almaktadır. Katılımcıların seçiminde maksimum çeşitlilik tekniği kullanılmıştır. Katılımcıların 4'ü kadın, 21'i erkek; 10'u okul müdürü, 15'i müdür yardımcısı olup 6'sı ilkokul, 9'u ortaokul, 10'u liselerde görev yapmaktadır. Çalışma grubunda yer alan okul yöneticilerinin yaş ortalaması 41.64, mesleki kıdem ortalaması 18.64 yıl ve yöneticilikteki kıdem ortalaması 8.8 yıldır. Veriler araştırmacı tarafından geliştirilen yarı yapılandırılmış görüşme formu ile toplanmıştır. Hem görüşmeye belirli bir çerçeve çizmeyi hem de ilgilenilen alanda derinlemesine bilgi almayı birleştiren bir seçenek olduğundan (Büyüköztürk, Çakmak, Akgün, Karadeniz, & Demirel, 2013, p. 152) yarı yapılandırılmış görüşme tercih edilmiştir. Görüşme formunda yer alan sorular, büyük ölçüde Rogers'ın (2003) yenileşmenin yayılması kuramından yola çıkarak oluşturulmuştur. Buna göre yenileşmenin benimsenme hızı ve düzeyi; (1) görece avantajının, (2) uygunluğunun, (3) denenebilirliğinin ve gözlenebilirliğinin yüksek ve (4) karmaşıklığının düşük olarak algılanması ile yakından ilgilidir. Bu ölçütler yarı yapılandırılmış sorulara dönüştürülmüştür. Buna ek olarak, (5) okul yöneticilerinin yenileşme çabalarının hayata geçirilmesi sürecindeki performanslarına ve (6) sürecin iyileştirilmesine yönelik önerilerine ilişkin sorular yazılmıştır. Böylece 6 soruluk form oluşturulmuştur. Veri toplama aracı uzman görüşüne sunulmuş, öneriler doğrultusunda düzenlenmiştir. Ayrıca iki okul yöneticisine uygulanarak anlaşılırlığı test edilmiştir. Sorular okul yöneticilerine yöneltilmiş ve yanıtlar kaydedilmiştir. Elde edilen veriler içerik analizi ile analiz edilmiştir. Bu kapsamda okul yöneticilerinin her bir soruya verdikleri yanıtlar kodlanmış, kodların oluşturduğu temalar belirlenmiştir. İçerik analizi sürecinin güvenirliğini sağlamak amacıyla oluşturulan kod ve temalar bir alan uzmanı ile birlikte incelenerek onayı alınmıştır. Ayrıca iki katılımcıyla elde edilen bulgular paylaşılmış ve katılıp katılmadıkları sorulmuştur. Son olarak bulgular rapor edilirken doğrudan alıntılar verilerek oluşturulan kodlar somutlaştırılmıştır. Bulgular: Araştırma bulgularına göre, araştırmaya katılan okul yöneticileri MEB'in yenileşme çabalarını uygulamaya koyarken eski uygulamaya üstünlük ve yeni uygulamanın Türk eğitim sistemine uygunluğu ölçütlerini dikkate almadığını düşünmektedir. Ayrıca katılımcılar yenileşme çabalarının yeterince denenmediğini ve bu konularda yeterince bilgilendirme/eğitim yapılmadığını belirtmektedir. Katılımcılar, okul yöneticilerinin yenileşme çabalarının hayata geçirilmesindeki |
| Anahtar Kelimeler |
| Educational administration | Innovation in education | School administration | Turkish educational system |
BM Sürdürülebilir Kalkınma Amaçları
| Atıf Sayıları | |
| WoS | 6 |
| SCOPUS | 9 |
| TRDizin | 2 |
| Google Scholar | 35 |