Genel Sözlüklerin Bütüncül ve Parçacıl Yapılarında Özel Yer Adlarının Yeri: Türkçe Sözlük’te İl ve İlçe Adları   
Yazarlar (1)
Prof. Dr. Sami BASKIN Tokat Gaziosmanpaşa Üniversitesi, Türkiye
Makale Türü Açık Erişim Özgün Makale
Makale Alt Türü Ulusal alan endekslerinde (TR Dizin, ULAKBİM) yayınlanan tam makale
Dergi Adı Atatürk Üniversitesi Türkiyat Araştırmaları Enstitüsü Dergisi
Dergi ISSN 1300-9052
Dergi Tarandığı Indeksler TR DİZİN
Makale Dili Türkçe
Basım Tarihi 05-2017
Sayı 59
Sayfalar 345 / 366
DOI Numarası 10.14222/Turkiyat3701
Makale Linki http://www.turkiyatjournal.com/DergiTamDetay.aspx?ID=3701
Özet
Genel sözlükler, özelleştirilmiş sözlüklerin aksine belirli bir konu ya da tarzladaraltılmamış eserlerdir. Ancak başta sözlük bilimsel nedenlerden ve fizikselkapasitenin sınırlılığından kaynaklanmış bazı sınırlandırmalar içerirler. Buyüzden genel sözlükler görünürde ait oldukları dilin tüm ögelerini barındırsa dagenellikle yaygınlık kazanmamış terimler, özel adlar vb. dil birimleriniiçermezler. Bu sözlüklerin hangi dilsel birimleri kapsayacağı, hangilerini dedışarıda bırakacağı sözlüğün bütüncül yapısı ile ilgilidir. Sözlük hazırlayanlar bubütüncül yapıyı inşa ederken daha önce belirledikleri ilkeler doğrultusundahareket eder ve derlemlerini şekillendirirler. Ancak bütüncül yapıyı görünürkılan, kullanıcıları daha çok ilgilendiren kısım, sözlüğe dâhil edilen dilbirimlerinin sunuluş biçimidir. Bu da sözlüğün parçacıl yapısı ile ilgilidir.Bu çalışmada amaç, genel bir sözlük olan Türkçe Sözlük'te özel yer adlarıkapsamındaki il ve ilçe adlarının durumlarının belirlenmesi ve sözlükte tespitedilen eksikliklere yönelik sözlüğü geliştirici çeşitli önerilerin hazırlanmasıdır.Bu amaca uygun olarak belge tarama yöntemi ile önce Türkçe Sözlük'te yer alanil ve ilçe adlarını içeren maddeler tespit edilmiş, sonra modern yabancısözlüklerde de il ve ilçe adlarının nasıl işlendiği gösterilmiştir. Tartışma kısmındaise bir genel sözlüğün bu adlar karşısında nasıl bir yol izleyeceğideğerlendirilmiştir. Sonuç kısmında ise özel yer adları ile ilgili öneriler ve örnekmadde tasarımları sunulmuştur.
Anahtar Kelimeler