Sözlüklerde Güvenirlik: Türkçe Sözlük’te Ben, Sen, O, Biz, Siz, Onlar
Yazarlar (1)
Prof. Dr. Sami BASKIN
Tokat Gaziosmanpaşa Üniversitesi, Türkiye
| Makale Türü |
Özgün Makale
|
| Makale Alt Türü | Ulusal alan endekslerinde (TR Dizin, ULAKBİM) yayınlanan tam makale |
| Dergi Adı | Uluslararası Türkçe Edebiyat Kültür Eğitim (TEKE) Dergisi |
| Dergi ISSN | 2147-0146 |
| Dergi Tarandığı Indeksler | TR DİZİN |
| Makale Dili | Türkçe |
| Basım Tarihi | 06-2017 |
| Cilt No | 6 |
| Sayı | 2 |
| Sayfalar | 799 / 827 |
| DOI Numarası | 10.7884/teke.3851 |
| Makale Linki | http://www.tekedergisi.com/DergiTamDetay.aspx?ID=3851 |
| Özet |
| Sözlükler, insanların kelimelerle ilgili bilgi ihtiyacını karşılayan eserlerdir. Bu yüzden kendilerine başvuran kişilere güvenilir bilgiler sunmalıdır. Güvenilir bilgi ise, sadece doğru bilgi sunmak olarak algılanmamalıdır. Sözlükler birer kelime listesi olduklarından bu listenin belli bir düzen içerisinde hazırlanmış olması da güvenilirliğin kapsamına dâhil edilmelidir. Bu geniş bakış açısı, güvenirliğin biri sözlüksel düzenlemeye, biri de sözlük içindeki bilgilerin tutarlılık ve doğruluğuna ait olmak üzere iki farklı boyutta tanımlamasını da beraberinde getirir. Güvenirlik, sözlüksel düzenleme açısından benzer durumlar için aynı işlemin uygulanmış olmasıdır (tekrar edilebilirlik). Bilgi açısından ise tutarlı ve doğru şeylerin söylenmesidir.Türkçe Sözlük'ün ihtiva ettiği 92.292 sözün evrenini olu?turduğu bu çalı?mada, "Ben, Sen, O, Biz, Siz, Onlar" maddelerinin güvenilir bilgiler sunup sunmadığı ara?tırılmı?tır. Örneklemi olu?turan bu maddelere ait bilgiler, önce belge tarama yoluyla diğer sözlüksel unsurlar içinden seçilmi? ve sistemli bir ?ekilde bir araya getirilmi?tir. Sonra bu maddeler, sözlük bilimi ilkeleri çerçevesinde güvenirlik açısından değerlendirilmi?tir. Bu değerlendirme aynı zamanda iki problem cümlesinin de cevabı niteliğindedir. Bunlar "Türkçe Sözlük'te yazımı aynı olan madde başlarının dizimi tutarlı mıdır?" ve "Türkçe Sözlük'te eşdeğer tanımlar benzer dil bilgisel etiketlere sahip midir?" sorularıdır. Ara?tırma sonucunda Türkçe Sözlük'te bulunan "ben, sen, o, biz, siz, onlar" maddelerinde e? adlılık durumu söz konusu olduğunda sözlüğün bütüncül yapısının tüm maddeler için aynı i?lemediği görülmü?tür. Ayrıca madde içinde verilen dil bilgisel etiketler ile tanımlar arasında bir uyumsuzluk olduğu ve e?değer tanımlamalar için farklı dil bilgisel etiketlerin verildiği tespit edilmi?tir. Bu yüzden ilgili maddelerin tekrar elden geçirilmesi ve modern sözlük bilimi anlayı?ına uygun olarak yeniden yazılması gerekmektedir. |
| Anahtar Kelimeler |
BM Sürdürülebilir Kalkınma Amaçları
| Atıf Sayıları | |
| TRDizin | 1 |