ANA ve ANNE SÖZCÜKLERİ ÜZERİNE KÜLTÜRDİLBİLİM İNCELEMESİ
Yazarlar (1)
Doç. Dr. Sebahat ARMAĞAN
Tokat Gaziosmanpaşa Üniversitesi, Türkiye
| Makale Türü |
Özgün Makale
|
| Makale Alt Türü | Ulusal alan endekslerinde (TR Dizin, ULAKBİM) yayınlanan tam makale |
| Dergi Adı | Sosyal Bilimler Araştırmaları Dergisi |
| Dergi ISSN | 1306-732X |
| Dergi Tarandığı Indeksler | TR DİZİN |
| Makale Dili | Türkçe |
| Basım Tarihi | 06-2022 |
| Cilt No | 17 |
| Sayı | 1 |
| Sayfalar | 38 / 53 |
| DOI Numarası | 10.48145/gopsbad.1122767 |
| Makale Linki | https://doi.org/10.48145/gopsbad.1122767 |
| Özet |
| Dil-kültür ilişkisi, kültürdilbilimin inceleme alanına girer. Yeni bir araştırma alanı olan kültürdilbilimin sınırları, tam olarak çizilememiştir. İncelemelerde esas alınacak ögeler ve metod hakkında fazla bilgi yoktur. Millî ruhun ve dünya görüşünün dile yansıdığını ifade eden Humbolt tarafından XX. yüzyılda temelleri atılan kültürdilbilimin esas amacı, kültürün dildeki görünümünü gösterenlerle ortaya koymaktır. Gösterenler, söz konusu toplum için önem arz eden dil birimleridir. Kültürdilbilimde belirlenen dil birimlerinin incelenmesinde eş zamanlı yöntem kullanılır. Bu çalışmada, diğer çalışmalardan farklı olarak konuya art zamanlı yöntemle de yaklaşılmıştır. “Ana” ve “anne” sözcükleri ele alınırken, etimolojiden anlama, söz varlığındaki yerinden ağızlardaki kullanımına kadar geniş bir çerçeveden bakılmaya çalışılmıştır. Bu iki sözcüğün anlamı, kökeni, mitolojik ve dinî açıdan önemi, tarihî ve çağdaş Türk lehçelerindeki görünümü, ağızlarda, deyim ve atasözlerinde kullanımı, ana ve anne sözcükleriyle yapılan türemiş, birleşik sözcükler ve sözcük öbekleri tespit edilmiştir. Böylece Türkçenin anlatım zenginliğine ve Türk kültüründe kadının “annelik” vasfına verilen öneme dikkat çekilmiştir. Çalışma sonunda, “ana” sözcüğünün kültürel açıdan belli bir “değer” taşıdığı görülmüş, iki sözcüğün farklı kavram alanlarının olduğu sonucuna varılmıştır. |
| Anahtar Kelimeler |
| Dil | Kültürdilbilim | Kültür | Dil-Kültür İlişkisi | Ana ve Anne Sözcükleri |
BM Sürdürülebilir Kalkınma Amaçları
| Atıf Sayıları |