Aydınlık ve Karanlık Üçlünün Etik Olmayan Örgüt Yanlısı Davranışlar Sergileme Motivasyonları: Banka Personeli Üzerine Nitel Bir Araştırma
Yazarlar (2)
Prof. Dr. Sema POLATCI Tokat Gaziosmanpaşa Üniversitesi, Türkiye
Dr. Öğr. Üyesi Tugay ÜLKÜ Tokat Gaziosmanpaşa Üniversitesi, Türkiye
Makale Türü Açık Erişim Özgün Makale (Diğer hakemli uluslarası dergilerde yayınlanan tam makale)
Dergi Adı Eskisehir Osmangazi University Journal of Social Sciences
Dergi ISSN 2149-9047
Dergi Tarandığı Indeksler TR DİZİN
Makale Dili Türkçe Basım Tarihi 08-2023
Cilt / Sayı / Sayfa 24 / 2 / 37–65 DOI 10.17494/ogusbd.1245688
Makale Linki https://dergipark.org.tr/en/pub/ogusbd/issue/79399/1245688
UAK Araştırma Alanları
Örgütsel Davranış
Özet
Çalışmanın amacı aydınlık ve karanlık kişilik özelliklerine sahip bireylerin etik olmayan örgüt yanlısı davranışları sergilerken sahip oldukları motivasyon durumları arasındaki benzerlik ve farklılıkları tespit etmektir. Aydınlık ve karanlık kişilik özelliklerinin birbirine zıt yapısının, etik olmayan örgüt yanlısı davranışların bünyesinde bulundurduğu zıtlıklarla entegre edilerek, yazına katkı sağlanması planlanmaktadır. Nitel araştırma deseni ile hazırlanan çalışmanın evrenini ülkemizde görev yapmakta olan banka personeli oluşturmaktadır. Çalışma kapsamında 11 bankacı ile yarı-yapılandırılmış soru formu üzerinden yüz yüze ve online görüşmeler gerçekleştirilmiştir. Nitel analizler sonucu, aydınlık ve karanlık üçlü için özerklik, üst yönetimin desteği ve iş yeri mutluluğunun motivasyon arttırıcı faktörler olduğu; hedef baskısı, meslektaşın profesyonel olmayan davranışları ve otoriter yönetimin motivasyon azaltıcı faktörler olduğu belirlenmiştir. Ayrıca etik olmayan örgüt yanlısı davranışların sergilenmesinde, Öz-Belirleme Teorisine göre dışsal motivasyon ile hareket edildiği görülmüş; aydınlık ve karanlık üçlü açısından motivasyon ve etik olmayan örgüt yanlısı davranışlar arasındaki olgular incelenmiş ve tartışılmıştır.
Anahtar Kelimeler
Aydınlık Üçlü | Karanlık Üçlü | Öz-Belirleme Teorisi | Etik Olmayan Örgüt Yanlısı Davranışlar