Otizm Spektrum Bozukluğu Olan Bireylere Sosyal Öykülerin Tekli Sunumuyla Çoklu Sunumunun Karşılaştırılması   
Yazarlar (2)
Doç. Dr. Sertan TALAS Tokat Gaziosmanpaşa Üniversitesi, Türkiye
Onur Kurt
Anadolu Üniversitesi, Türkiye
Makale Türü Açık Erişim Özgün Makale
Makale Alt Türü SSCI, AHCI, SCI, SCI-Exp dergilerinde yayınlanan tam makale
Dergi Adı Eğitim ve Bilim
Dergi ISSN 1300-1337 Wos Dergi Scopus Dergi
Dergi Tarandığı Indeksler SSCI
Makale Dili Türkçe
Basım Tarihi 01-2019
Cilt No 44
Sayı 199
Sayfalar 297 / 319
DOI Numarası 10.15390/EB.2019.7984
Makale Linki http://eb.ted.org.tr/index.php/EB/article/view/7984
Özet
Otizm Spektrum Bozukluğu (OSB) olan bireyler sosyal etkileşim veiletişim sorunları yaşayabilir, sınırlı ve yinelenen davranışlarsergileyebilirler. Bu nöro-gelişimsel bozukluktan etkilenmişbireyler iletişim becerilerini, özbakım becerilerini ve diğer günlükyaşam becerilerini öğrenmek için normal gelişim gösterenbireylerden farklı eğitsel düzenlemelere gereksinim duyabilirler.Alanyazın incelendiğinde OSB olan bireylere sosyal becerileri vediğer bağımsız yaşam becerilerini öğretmek amacıyla çok sayıdauygulamanın geliştirildiği görülmektedir. Bu uygulamalardan biride sosyal öykülerdir. Bu araştırmanın amacı; OSB tanılı bireylereteşekkür etme ve davet edilen etkinliğe katılma becerilerininöğretiminde sosyal öykülerin tekli ve çoklu sunumunun etkililik veverimlilik açısından farklılaşıp farklılaşmadığını belirlemektir.Katılımcılarını 9-17 yaş aralığında OSB tanılı dört erkek bireyinoluşturduğu araştırmada tek denekli araştırma modellerindenuyarlamalı dönüşümlü uygulamalar modeli kullanılmıştır.Araştırmanın bağımlı değişkenleri davet edilen etkinliğe katılmave teşekkür etme becerilerini öğrenme düzeyidir. Araştırmanınbağımsız değişkenleri ise bir hedef davranış için bir öykününyazılıp sunulduğu tekli sosyal öykü uygulaması ve bir hedefdavranış için birden fazla sosyal öykünün yazılıp sunulduğu çoklusosyal öykü uygulamasıdır. Araştırmanın etkililik bulguları OSBtanısı olan dört katılımcının da teşekkür etme ve davet edilenetkinliğe katılma becerilerini her iki öğretim uygulamasıyla daölçütü karşılar düzeyde öğrendiklerini göstermektedir.Katılımcılar her iki uygulamayla da kazandıkları becerileriöğretimin tamamlanmasından sonra korumuş ve farklı koşullaragenellemiştir. Öğretim uygulamalarının kalıcılık ve genellemeetkilerinin farklılaşmadığı görülmüştür. İki öğretim uygulamasıverimlilik açısından karşılaştırıldığında bulguların tümkatılımcılarda tutarlı bir biçimde yinelenmediği belirlenmiştir.Çalışmaya katılan iki katılımcıda sosyal öykülerin tekli sunumuylagerçekleştirilen öğretim uygulamasının daha verimli, bir katılımcıiçin sosyal öykülerin çoklu sunumuyla gerçekleştirilen uygulamasının daha verimli olduğu görülmüştür. Bir katılımcıdaise her iki öğretim uygulamasının verimlilik parametreleriaçısından eşit düzeyde verimli olduğu belirlenmiştir. Buaraştırmada katılımcıların kendilerinden, anne, baba veöğretmenlerinden sosyal geçerlik verisi toplanmıştır. Sosyalgeçerlik bulguları katılımcıların, anne, baba ve öğretmenlerinçalışma hakkındaki görüşlerinin olumlu olduğunu göstermektedir.
Anahtar Kelimeler