Çorumlu Caferileşmiş Alevilerin Caferileşme Süreçleri ve Temel İnanç Esasları
Yazarlar (1)
Dr. Öğr. Üyesi Şaban BANAZ
Tokat Gaziosmanpaşa Üniversitesi, Türkiye
| Makale Türü |
Özgün Makale
|
| Makale Alt Türü | SCOPUS dergilerinde yayınlanan tam makale |
| Dergi Adı | Turk Kulturu Ve Haci Bektas Veli Arastirma Dergisi |
| Dergi ISSN | 1306-8253 Scopus Dergi |
| Dergi Tarandığı Indeksler | Scopus |
| Makale Dili | Türkçe |
| Basım Tarihi | 09-2020 |
| Cilt No | 95 |
| Sayı | 1 |
| Sayfalar | 169 / 198 |
| DOI Numarası | 10.34189/HBV.95.006 |
| Makale Linki | https://hbvdergisi.hacibayram.edu.tr/index.php/TKHBVD/issue/view/107 |
| Özet |
| Tarihsel süreçte ilk olarak Irak’ta doğan ve daha sonra İran coğrafyasına intikal eden Şiilik kendiiçerisinde büyük ve küçük birçok kollara ayrılarak bölgesel yakınlık, savaş ve göç gibi birtakım sebeplerle başka coğrafyalara da yayılmış; günümüzde ise az veya çok Müslümanların yaşadığı hemenher yere uzanmıştır. Şia’nın günümüzdeki yaşayan en büyük kolunu temsil eden İmamiye Şiiliği/Caferilik, gerek İran ile yakınlığı gerekse bazı sosyal ve siyasi etkiler sebebiyle ilk olarak Azerbaycan’a uzanmış; Safevilerin siyasi emellerine hizmet için kullandıkları mezhep propagandalarısayesinde Azerbaycan bölgesindeki Türk boylarını etkilemiş ve zamanla bu bölgelerde hakim birmezhep haline gelmiştir. Caferilik, geçmişte Anadolu’da kurulan devletlerin Sünni İslam anlayışını devlet politikası haline getirmelerinden ve Safevilerle yaşanan dini/siyasi mücadeleler yüzündenAnadolu’da çok fazla yayılma imkanı bulamamıştır. Ancak İran ile olan coğrafî yakınlık, Doğu Anadolu bölgesinin zaman zaman Safevilerin eline geçmesi ve nihayetinde XX. yüzyılda Azerbaycanve Ermenistan bölgesinden Iğdır, Kars ve Ardahan gibi doğu illerimize yapılan göçlerle Caferilikülkemize de girmiş; bu şehirlerden de Türkiye’nin diğer bölgelerine yayılmıştır.1979 yılında İran’da gerçekleştirilen İslam Devrimi komşu olması nedeniyle en çok Türkiye’yi etkilemiş; Şiilik ve Alevilik arasındaki birtakım ortak değerlerden ötürü Aleviler üzerinde daha çoketkili olmuştur. Bu çalışma İran’daki devrimden etkilenerek Çorum’da Ehl-i Beyt Vakfı etrafında birörgütlenme gerçekleştiren ve önceleri Alevi iken sonradan Caferiliğe geçen dini/mezhebi bir gruphakkında yapılan bir araştırmanın önemli görülen bazı hususlarını dikkatlere sunmaktadır. Alan araştırmasının yöntemleri olan dolaylı gözlem, katılımlı gözlem ve mülakat tekniklerine dayanan buçalışmada Çorum’da yaşayan Caferileşmiş Alevilerin nasıl Caferileştikleri, vakıflarının nasıl kurulduğu ve Caferiliğin temel inanç esaslarına ne kadar bağlı oldukları tespit edilmiştir. Bu tespitlerdensonra elde edilen veriler Caferiliğin temel kaynakları ile kıyaslanmış ve Çorum’daki Caferilerin konuhakkındaki görüşlerinin çerçevesi çizilmiştir. |
| Anahtar Kelimeler |
| Ahl al-Bayt Foundation | Alawism | Ja'fari | Ja'farism | Shi'ism | Teoman Şahin |
BM Sürdürülebilir Kalkınma Amaçları
| Atıf Sayıları | |
| SCOPUS | 2 |
| TRDizin | 2 |
| Google Scholar | 11 |