İkinci Meşrutiyet Dönemi’nde İttihatçıların Millî Bir Vapur İşletmesi Kurmaya Yönelik Teşebbüsü: İttihâd Seyr u Sefâ’in Anonim Şirket-i Osmâniyesi
Yazarlar (1)
Doç. Dr. Yunus Emre TEKİNSOY Tokat Gaziosmanpaşa Üniversitesi, Türkiye
Makale Türü Açık Erişim Özgün Makale (Ulusal alan endekslerinde (TR Dizin, ULAKBİM) yayınlanan tam makale)
Dergi Adı Karadeniz Araştırmaları
Dergi ISSN 2536-5126
Dergi Tarandığı Indeksler TR DİZİN
Makale Dili Türkçe Basım Tarihi 09-2021
Kabul Tarihi – Yayınlanma Tarihi 01-01-2021
Cilt / Sayı / Sayfa 18 / 71 / 627–651 DOI 10.12787/KARAM1784
Makale Linki http://dx.doi.org/10.12787/karam1784
UAK Araştırma Alanları
Osmanlı Tarihi
Özet
Osmanlı Devleti’nin İkinci Meşrutiyet döneminde deniz ticaretinde aktif olarak yer almasını amaçlayan İttihat veTerakki Cemiyeti, ekonomi politikası gereğince millî şirketlerin kurulmasını teşvik ederken bizzat kendihimayesinde bir şirket kurma yoluna da gitmiştir. İttihâd Seyr u Sefâ’in Anonim Şirket-i Osmâniyesi, İttihatçılarınönde gelen isimlerinden Eyüp Sabri Bey’in de içlerinde yer aldığı bir kısım müteşebbis tarafından 1911 yılında250.000 Osmanlı lirası sermayeyle Selanik’te kurulmuştur. İlk vapuru olan İttihad’a, şirket faaliyete geçtikten kısasüre sonra Yunanistan tarafından Pire limanında el konulmuştur. İttihad vapuru Balkan Savaşları sonrasındageri alındıysa da I. Dünya Savaşı döneminde bu kez Karadeniz’de Ruslar tarafından ele geçirilmiştir. CumhuriyetTürkiye’sine de intikal eden şirket, Türk-Rum Nüfus Mübadelesi esnasında mübadillerin taşınmasında aktif rolüstlenmiştir. Bu çalışma İkinci Meşrutiyet Dönemi’nde İttihat ve Terakki Cemiyeti’nin takip ettiği millî ekonomianlayışı çerçevesinde ve bizzat cemiyetin himayesinde kurulan bir denizcilik şirketinin, savaşların getirdiği ağırşartlardan nasıl etkilendiğini ve varlığını devam ettirmeye yönelik faaliyetlerini konu almaktadır. Çalışmamızdaulaştığımız bulgular ağırlıklı olarak; Cumhurbaşkanlığı Devlet Arşivleri Başkanlığı belgeleri ile konu ile doğrudanalakalı telif ve tetkik eserlere dayandırılmıştır.
Anahtar Kelimeler