Üniversite öğrencileri bilişsel gelişim ölçeğinin Türkçe'ye uyarlanması çalışması
Yazarlar (1)
Prof. Dr. Erdal ŞENOCAK Tokat Gaziosmanpaşa Üniversitesi, Türkiye
Makale Türü Özgün Makale (Uluslararası alan indekslerindeki dergilerde yayınlanan tam makale)
Dergi Adı Kuram ve Uygulamada Eğitim Bilimleri
Dergi ISSN 1303-0485
Dergi Tarandığı Indeksler
Makale Dili Türkçe Basım Tarihi 01-2006
Cilt / Sayı / Sayfa 6 / 2 / 523–551 DOI –
Makale Linki https://scholar.google.com/scholar?cluster=5789870960992897940&hl=en&oi=scholarr
UAK Araştırma Alanları
Eğitim Bilimleri
Özet
Bu araştırmanın amacı, Perry modeli temelinde oluşturulan Üniversite Öğrencileri Bilişsel Gelişim Ölçeği’nin Türkçeye uyarlanması çalışmasını gerçekleştirmektir. Ölçek, Katung ve arkadaşları tarafından Perry modelinin üç safhası (ikicilik, çokçuluk, görecilik) temel alınarak oluşturulmuştur. Bu ölçeğin oluşturulmasındaki amaç, öğrenme sürecini doğrudan etkileyen birtakım faktörler (öğrenci, öğretmen, bilginin doğası ve sınavlar) hakkındaki öğrenci düşüncelerinin alınması ve bu yolla öğrencilerin bilişsel gelişim düzeyinin belirlenmesidir. Böylece, eğitimciler hem öğrencilerinin bilişsel gelişim seviyelerini belirleyebilme hem de onları daha üst bilişsel gelişim seviyelerine çıkarmak için gerekli önlemleri alma olanağı bulabileceklerdir. Araştırmada ilk olarak, ölçeğin geliştiricilerinden izin alınmıştır. Daha sonra, yazar ve her iki kültüre aşina başka bir araştırmacı tarafından ölçek maddeleri Türkçeye tercüme edilmiştir. Takiben, tercüme uygunluk derecelendirme formları hazırlanıp ‹ngiliz ve Türk dili uzmanları görüşlerine başvurularak ölçeğin tercüme geçerliği incelenmiştir. Türkçe form son hâlini aldıktan sonra, bir İngiliz dili uzmanı ölçeğin Türkçe maddelerini İngilizceye geri çeviri yapmıştır. Bu aşamalardan elde edilen sonuçlar, ölçek maddelerinin Türkçe tercümesinin İngilizce orijinal maddelerle yüksek oranda örtüştüğünü göstermiştir. Böylece ölçeğin tercüme ve dil geçerliği tamamlanmıştır. Dil geçerliği sağlanan ölçeğin Türkçe formu, üniversite birinci, ikinci, üçüncü ve dördüncü sınışarında bulunan toplam 150 gönüllü öğrenciye (72 bayan, 78 bay) uygulanmıştır. Bu kişiler, Türkçe formun güvenirlik analizi örneklemini oluşturmuşlardır. Bu aşamadan elde edilen sonuçlar, aynı ölçeğin kullanıldığı diğer araştırmalardan elde edilen sonuçlarla karşılaştırılmış ve birbirleri ile uyum içerisinde oldukları görülmüştür. Ayrıca, bu örneklemdeki birinci sınıf öğrencilerine ölçek bir ay arayla tekrar uygulanarak ölçeğin test yeniden test güvenirlik kat sayısı .94 olarak bulunmuştur. Türkçeye uyarlanması çalışması yapılan bu ölçeğin, geliştirilmesi için kullanılan işlemden kaynaklanan doğal bir geçerliğe sahip olduğu kabul edilmiştir.
Anahtar Kelimeler
bilişsel ölçek | geçerlik | güvenlik | üniversite öğrencileri | güvenirlik | çeviri | türkçeye uyarlama | bilişsel modeller | bilişsel gelişim
BM Sürdürülebilir Kalkınma Amaçları
Atıf Sayıları
Google Scholar 10
TR Dizin 4