Doğurganlık çağındaki kadınların meme kanserini önleme davranışlarını etkileyen faktörler    
Yazarlar (2)
Dr. Öğr. Üyesi Dilek ÖCALAN Tokat Gaziosmanpaşa Üniversitesi, Türkiye
Rüveyde Demir
Tokat Gaziosmanpaşa Üniversitesi, Türkiye
Makale Türü Açık Erişim Özgün Makale
Makale Alt Türü Ulusal alan endekslerinde (TR Dizin, ULAKBİM) yayınlanan tam makale
Dergi Adı Anatolian Journal of Health Research
Dergi ISSN 2757-6051
Dergi Tarandığı Indeksler TR DİZİN
Makale Dili Türkçe
Basım Tarihi 04-2024
Cilt No 5
Sayı 1
Sayfalar 15 / 22
DOI Numarası 10.61534/anatoljhr.1385877
Makale Linki http://dx.doi.org/10.61534/anatoljhr.1385877
Özet
Amaç: Araştırmada doğurganlık çağındaki kadınların meme kanseri önleme davranışlarını etkileyen faktörlerin belirlenmesi amaçlanmıştır. Yöntem: Kesitsel ve ilişkisel tipte olan araştırma, Türkiye’de Tokat iline bağlı bir kasabada bulunan Aile Sağlığı Merkezi (ASM)’ne kayıtlı 181 katılımcı ile yürütülmüştür. Veriler, Sosyodemografik Veri Formu ve Meme Kanseri Önleme Davranışlarını Etkileyen Faktörleri Belirleme Ölçeği (MEKÖD) ile toplanmıştır. Bulgular: Kadınların MEKÖD ölçeği toplam puan ortalaması 115.59±15.43 olup, %55.8’inin Kendi Kendine Meme Muayenesi (KKMM) yaptığı, %96.1’inin düzenli Klinik Meme Muayenesi (KMM) kontrolüne gitmediği, %66.9’unun mamografi çektirmediği belirlenmiştir. KKMM bilgisi olanların, KKMM yapanların ve muayene zamanını bilenlerin, birinci derece akrabalarında meme kanseri olanların meme kanserini önleme davranışları daha yüksektir (p<0.05). Çoklu doğrusal regresyon analizine göre mamografi çektirme, düzenli KMM yaptırma durumu ve KKMM bilgisi değişkenleri MEKÖD ölçeğinin anlamlı yordayıcılarıdır (p<0.05). Bu değişkenler MEKÖD ölçeği puanlarının %36.7’sini açıklamaktadır. Sonuçlar: Kadınlar meme kanserini önlemeye yönelik orta düzeyde olumlu davranış sergilemektedir. Kadınların mamografi çektirme, düzenli KMM yaptırma durumu ve KKMM bilgisi meme kanserini önleme davranışlarının güçlü yordayıcılarıdır. Eğitim ve danışmanlık programlarında, kadınların sosyodemografik özellikleri, tarama ve önleme davranışlarına yönelik düşünceleri, pratik uygulamaları ve etkileyen faktörler dikkatle incelenebilir.
Anahtar Kelimeler
kendi kendine meme muayenesi | mamografi | meme kanseri | tarama