Relationship Between Heterosis and Genetic Distance Determined by SSR Markers in Oriental Tobacco
Yazarlar (3)
Prof. Dr. Ahmet KINAY Tokat Gaziosmanpaşa Üniversitesi, Türkiye
Doç. Dr. İbrahim SAYGILI Tokat Gaziosmanpaşa Üniversitesi, Türkiye
Prof. Dr. Nejdet Kandemir Ankara Hacı Bayram Veli Üniversitesi, Türkiye
Makale Türü Açık Erişim Özgün Makale (ESCI dergilerinde yayınlanan tam makale)
Dergi Adı Journal of Tekirdag Agricultural Faculty
Dergi ISSN 1302-7050 Wos Dergi Scopus Dergi
Dergi Tarandığı Indeksler TR DİZİN
Makale Dili Türkçe Basım Tarihi 09-2024
Cilt / Sayı / Sayfa 21 / 4 / 865–879 DOI 10.33462/jotaf.1278798
Makale Linki http://dx.doi.org/10.33462/jotaf.1278798
UAK Araştırma Alanları
Endüstri Bitkileri
Özet
Hibrit çeşitler, oryantal tütünde iyi kalite özelliklerini korurken yüksek yaprak verimi elde etmek için faydalı olabilir. Hibrit çeşitleri oluşturacak ebeveynlerin belirlenmesi hibrit çeşit ıslah programlarında önemli bir yer tutmaktadır. Bu çalışmanın amacı, basit dizi tekrarları (simple sequence repeats, SSR) markörleri ile belirlenen ebeveynlerin genetik uzaklığı ile oryantal tütünde yaprak verimi ve kalite özellikleri için bu ebeveynlerden üretilen hibritlerdeki heterozis seviyeleri arasındaki ilişkiyi belirlemektir. Türkiye’de yoğun kullanılan yedi tütün genotipinden ve bu ebeveynlerden yarım diallel melezlemeyle ile elde edilen 21 hibrit ebeveynleriyle ile üç bölgede 2012 ve 2013 yıllarında yetiştirilmiştir. Yedi tütün genotipi arasındaki genetik uzaklıklarını belirlemek için yirmi dokuz SSR markörü kullanılmıştır. Yirmi dokuz markör toplamda 80 allel üretmiştir. Polimorfik markör başına ortalama gözlenen allel sayısı 2.96 olarak belirlenmiştir. Seksen allelin 27’si sadece bir ebeveynde gözlemlenmiştir. Markörlerin polimorfik bilgi içeriği 0.215 - 0.810 (ortalama 0.480) arasında değişmiştir. Ebeveyn ortalamasına göre hesaplanan heterozis değerleri yaprak sayısı için %18.03 - %42.00, yaprak eni için %-19.75 - %38.06, yaprak boyu için %-17.51 - %36.25, yaprak verimi için %-34.38 - %76.12, şeker oranı için %78.30 - 154.01 için ve nikotin içeriği için %-45.40 - %143.29 arasında değişmiştir. Genetik uzaklık ile heterozis arasındaki korelasyon, yaprak sayısında Erbaa 2012 ve Tokat 2012, yaprak eninde Erbaa 2013, yaprak boyunda Erbaa 2013 ve yaprak veriminde Tokat 2012 lokasyonlarında önemli bulunurken, diğer lokasyonlarda önemli bulunmamıştır. Çalışmada kullanılan yedi genotipi yalnızca iki markörün ayırt edebilmesinden dolayı, SSR markörlerinin oryantal tütünün genetik uzaklıkları belirlemek için çok etkili olduğu söylenebilir. Bu araştırmada kullanılan SSR markörleriyle belirlenen genetik uzaklık değeri doğrudan hibrit performansı tahmin etmek için yeterli olmamıştır.
Anahtar Kelimeler
Nicotiana tabacum L. | Genetik çeşitlilik | Hibrit | Microsatellite markör | Verim