Cumhuriyet’in İlk Yıllarındaki İnhisar Uygulamalarına Bir Örnek: Kibrit İnhisarı (1924-1943)
  
Yazarlar (1)
Doç. Dr. Ayşe ERYAMAN Tokat Gaziosmanpaşa Üniversitesi, Türkiye
Makale Türü Açık Erişim Özgün Makale (Ulusal alan endekslerinde (TR Dizin, ULAKBİM) yayınlanan tam makale)
Dergi Adı Atatürk Araştırma Merkezi Dergisi
Dergi ISSN 1011-727X
Dergi Tarandığı Indeksler TR DİZİN
Makale Dili Türkçe Basım Tarihi 05-2021
Cilt / Sayı / Sayfa 37 / 103 / 179–216 DOI 10.33419/aamd.927037
Makale Linki https://dergipark.org.tr/tr/pub/aamd/issue/62201/927037
Özet
Türkiye Cumhuriyeti Devleti’nin ilk yıllarında ekonomikkoşulların gereği kibrit inhisar altına alınan ürünler arasında yeralmıştır. Türkiye’de kibritin inhisar altına alınması 1924 senesiMuvazene-i Umumiye Kanunu (Bütçe Kanunu) ile bütçeye yeni gelirkaynaklarının sağlanması amacıyla gerçekleştirilmiştir. Bu çalışmadaCumhuriyet’in ilk yıllarının ekonomik şartlarının bir gereği olarakbenimsenen inhisar uygulamaları içinde kibrit inhisarı, devletin resmîkaynakları ve dönemin basınına dayalı olarak incelenmeye vedeğerlendirilmeye çalışılmıştır. Türkiye Kibrit İnhisarı Türk AnonimŞirketi, Kibrit İnhisarı İşletme İdaresi, Di Amerikan Türkiş İnvestmentKorporeşön Şirketi altında olmak üzere üç aşamalı bir süreç içindegeliştiği görülen kibrit inhisarı ile uygulamada bir takım aksaklıklaryaşansa da hem bütçeye yeni gelir kaynakları oluşturulabilmiş hem deülkede kibrit sanayinin kurulması gerçekleştirilebilmiştir.
Anahtar Kelimeler
Kibrit | Monopol | İnhisar | Tekel | Ekonomi | Sanayi