Akim Kalmış Azmettirmede Cezai Sorumluluğun İlke Ve Sınırları -Aynı Zamanda Hamm Eyalet Yüksek Mahkemesinin Kararının Tartışılması (OLG Hamm v. 22.10.1991 - L WS 249/91)
Yazarlar (1)
Dr. Öğr. Üyesi Sercan TOKDEMİR Tokat Gaziosmanpaşa Üniversitesi, Türkiye
| Makale Türü | Diğer (Teknik, not, yorum, vaka takdimi, editöre mektup, özet, kitap krıtiği, araştırma notu, bilirkişi raporu ve benzeri) (Diğer hakemli ulusal dergilerde yayınlanan teknik not, editöre mektup, tartışma, vaka takdimi ve özet türünden makale) | ||
| Dergi Adı | Erciyes Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi | ||
| Dergi ISSN | 1306-3839 | ||
| Dergi Tarandığı Indeksler | EBSCO, Index Copernicus, WorldCat, Cite Factor | ||
| Makale Dili | Türkçe | Basım Tarihi | 10-2024 |
| Cilt / Sayı / Sayfa | 19 / 2 / 1133–1156 | DOI | – |
| Makale Linki | https://dergipark.org.tr/tr/download/article-file/4320841 | ||
| UAK Araştırma Alanları |
Ceza ve Ceza Muhakemesi Hukuku
|
||
| Özet |
| Suça şerikliğin bir türü olan azmettirmenin cezalandırılabilmesi için kasten ve hukuka aykırı olarak işlenen fiilin en azından teşebbüs aşama- sına varmış olması gerekir. Diğer bir ifadeyle, teşebbüs aşamasında kalmış bir asıl fiilin varlığı şarttır. Aksi halde azmettirenin, sorumlu tutula- bilmesi mümkün değildir. Asıl fiilin işlenmediği, yani azmettirmenin kendisinin teşebbüs aşamasında kaldığı durum doktrinde akim kalmış azmettirme (azmettirmeye teşebbüs) olarak ifade edilmektedir. Azmetti- renin akim kalmış (zincirleme) azmettirmeden dolayı sorumlu tutulma- sına ilişkin Alman Ceza Kanunu’nun 30. maddesinin 1. fıkrasında genel bir düzenleme yapılmıştır. Alman hukukunda akim kalmış azmettirmenin cezalandırılmasının gerekçesi, hukuksal değerlerin tehlikeye girme- sine yol açmak suretiyle olay üzerinde hâkimiyet kaybının tehlikeliliğine (Kontrollverlust über das Geschehen) dayandırılmaktadır. Buna göre bir kimseyi azmettirmekle; olay üzerinde hâkimiyet kaybı gerçekleşmekte, azmettiren ikna konusunda elinden geleni yaparak kriminal olayı elinden çıkarmakta ve artık hakimiyetini kuramayacağı nedensel bir süreci başlatmaktadır. Türk hukukunda ise bu fiilin cezalandırılmasına ilişkin kanunda genel bir düzenleme yapılmamıştır. Ancak doktrinde azmettirmenin başlı başına bir haksızlık teşkil ettiğinden hareketle bu fiilin cezalan- dırılması gerektiği artık kabul edilmektedir. Çevirisi yapılan bu çalışma- da mezkûr hükmün bir alt vakası olarak akim kalmış azmettirmede cezai sorumluluğun prensipleri ve sınırları; Hamm Eyalet Yüksek Mahkemesi’nin 22.10.1991 tarih ve L WS 249/91 sayılı kararı çerçevesinde bu fiilin objektif ve sübjektif unsurları ele alınmıştır. |
| Anahtar Kelimeler |
| Haksızlık | Bağlılık Kuralı | Akim kalmış (zincirleme) azmet- tirme | Azmettirmeye teşebbüs | Kontrol kaybı |
