Fıkıh-Kıraat İlmi Bağlamında Teklîfî Hükümlerden “Vâcip” Kavramının Analizi    
Yazarlar (1)
Dr. Öğr. Üyesi Yunus YALÇIN Tokat Gaziosmanpaşa Üniversitesi, Türkiye
Makale Türü Özgün Makale
Makale Alt Türü Ulusal alan endekslerinde (TR Dizin, ULAKBİM) yayınlanan tam makale
Dergi Adı Bozok Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi
Dergi Tarandığı Indeksler TR DİZİN, EBSCO Central & Eastern European Academic Source (CEEAS), ERIHPLUS, ASOSINDEX ve SOBİAD
Makale Dili Türkçe
Basım Tarihi 01-2024
Cilt No 25
Sayfalar 247 / 282
DOI Numarası 10.51553/bozifder.1446045
Makale Linki http://dx.doi.org/10.51553/bozifder.1446045
Özet
Bu çalışma, fıkıh ve kıraat ilimleri arasında ortak bir çalışmadır. Kıraat ilmi Kur’ân âyetlerindeki kelimelerin farklı okunuş keyfiyetlerini bildiren bir ilimdir. Âyetlerdeki okunuş farklılıkları olan kıraat vecihleri ise Kur’ân’ın kendisini oluşturan cüzler olması açısından şer‘î delillerdendir. Fıkıh usûlü şer‘î delillerden nasıl hüküm çıkarılacağını bildiren bir ilim dalı olup fıkıh ise bu usul ile çıkarılan hükümlerin sistematik olarak ele alınmasından ibarettir. Şer‘î delillerden çıkarılan şer‘î hükümler iki kısma ayrılır. Bunlar teklîfî ve vaz‘î hükümlerdir. Bu çalışmanın genel konusu, teklîfî hükümlerdir. Çalışmanın özel konusu ise teklîfî hükümlerden vâcip kavramının mâhiyeti hakkındadır. Bu çalışmada teklîfî hükümlerin tamamının ele alınması, konunun derinlemesine incelenmesine mâni olacağından, çalışma vâcip kavramının mâhiyeti ile sınırlandırılmıştır. Bu çalışmanın, teklîfî hükümlerin mezheplere göre sayısını, mâhiyetini ve diğer ilimlere yansımasını göstermesi açısından önem arz ettiği düşünülmektedir. Bu çalışma, teklîfî hükümlerden vâcip kavramının, kıraat ilminin en önemli meselelerindeki mâhiyetini tespite yöneliktir. Bu meseleler, kıraat ilmi, tevcid ilmi ile vakf ve ibtidâ ilminin öğrenilip öğretilmesinin vâcip olmasıdır. Çünkü vâcip kavramının, şer‘î ve ıstılahî kısmı olduğu gibi mükellefler itibara alınarak aynî ve kifâî kısmı da bulunmaktadır. Kıraat alanında bazı meseleler hakkında aynî vâcip, bazısı hakkında kifâî vâcip, bazısı hakkında şer‘î vâcip ve bazısı hakkında da ıstılahî vâcip hükmü verilmiştir. Bu çalışmada şer‘î vâcibin farz ile eşit olduğu tespit edilmiş; ıstılahî vâcibin ise sünnet ile eşit olduğu ortaya konmuştur. Çünkü ıstılahî vâcip kapsamında tespit edilen …
Anahtar Kelimeler