| Makale Türü |
|
| Makale Alt Türü | Ulusal alan endekslerinde (TR Dizin, ULAKBİM) yayınlanan tam makale |
| Dergi Adı | Gaziosmanpaşa Üniversitesi Ziraat Fakültesi Dergisi |
| Dergi ISSN | 1300-2910 |
| Dergi Tarandığı Indeksler | TR DİZİN |
| Makale Dili | İngilizce |
| Basım Tarihi | 12-2024 |
| Cilt No | 41 |
| Sayı | 3 |
| Sayfalar | 226 / 235 |
| DOI Numarası | 10.55507/gopzfd.1556000 |
| Makale Linki | https://doi.org/10.55507/gopzfd.1556000 |
| Özet |
| Su kalitesi, insan sağlığı ve doğal ekosistemlerin korunması bakımından hayati öneme sahip olup, kaliteli suya olan ihtiyaç her geçen gün artmaktadır. İklim değişikliği sebebiyle yağış ve sıcaklık rejimlerinde meydana gelen değişimlerin su miktarını ve kalitesini doğrudan veya dolaylı olarak etkilediği bilinmektedir. İklim değişikliğinin su kaynakları üzerindeki potansiyel etkilerinin anlaşılabilmesi için akım ve su kalitesi verilerinin zaman içerisindeki değişimlerinin bilinmesi oldukça önemlidir. Trend analizleri bu amaçla en çok kullanılan yöntemlerdir. Bu çalışmada, Broad Nehri Havzası’nda (Güney Carolina, ABD) seçilen dört gözlem istasyonunda 1987-2022 yılları arasında günlük olarak ölçülmüş ve kaydedilmiş çözünmüş oksijen (DO), su sıcaklığı (WT), debi (Q) ve özgül iletkenlik (SC) parametrelerinin aylık, mevsimlik ve yıllık değişimleri Mann-Kendall testi ve yenilikçi eğilim analizi (ITA) yöntemleri kullanılarak araştırılmıştır. Çalışmada SC ve WT verileri dikkate alınarak hesaplanan elektriksel iletkenlik (EC) değerleri kullanılmıştır. Analiz edilen 272 zaman serisinin %32.4’ünde Mann-Kendall testi, %64.6’sında ise ITA yöntemi anlamlı eğilimler belirlemiştir. ITA yöntemi azalan eğilimleri belirlemede daha hassas olduğu tespit edilmiştir. DO konsantrasyonları ve EC değerlerindeki mekâna ve zamana bağlı olarak değişiklik gösteren eğilimler insani faaliyetler ile ilişkilendirilirken, WT değerlerindeki artma ve Q değerlerindeki azalma eğilimlerinin iklim değişikliğinin yağış ve hava sıcaklığı parametreleri üzerindeki etkilerinden kaynaklanabileceği sonucuna varılmıştır. Uzun süreli veri setlerine dayanan bu çalışma iklim değişikliğinin su kalitesi üzerindeki etkilerine dair küresel endişelere ışık tutmakta ve su kaynaklarının sürdürülebilir yönetimi ve iklim değişikliğine karşı alınacak önlemler konusunda rehberlik edecek önemli bulgular sunmaktadır. |
| Anahtar Kelimeler |
| yenilikçi eğilim analizi | Mann-Kendall testi | su kalitesi | Broad Nehri |