The investigation into prospective teachers’ Turkish metalinguistic awareness      
Yazarlar (2)
İzzet Şeref
Tokat Gaziosmanpaşa Üniversitesi, Türkiye
Prof. Dr. Behice VARIŞOĞLU Tokat Gaziosmanpaşa Üniversitesi, Türkiye
Makale Türü Açık Erişim Özgün Makale
Makale Alt Türü Diğer hakemli uluslarası dergilerde yayınlanan tam makale
Dergi Adı Journal of Language and Linguistic Studies
Dergi ISSN 1305-578X
Dergi Tarandığı Indeksler Journals Indexed in Eric
Makale Dili İngilizce
Basım Tarihi 06-2020
Cilt No 16
Sayı 2
Sayfalar 959 / 977
DOI Numarası 10.17263/JLLS.759351
Makale Linki https://dergipark.org.tr/tr/download/article-file/1173673
Özet
Dil farkındalığı, dili bilme ve uygulamayla ilgili bilinçli çabaların bütünüdür. Üst dilsel farkındalık ise dilin bilgisinin ve dili kullanma becerisinin yanında dille ilgili sosyal, kültürel, tarihsel ve ideolojik yönlerin bir bütün olarak keşfedilmesidir. Bu çalışmanın amacı ana dilleri Türkçe olan ve İngilizce, Almanca, Türkçe ve Türk Dili ve Edebiyatı bölümlerinde okuyan öğretmen adaylarının Türkçe üst dilsel farkındalıklarını cinsiyet ve bölüm değişkenleri açısından incelemektir. Araştırmada nicel araştırma desenlerinden olan betimsel tarama modeli kullanılmıştır. Araştırmada evren olarak Atatürk Üniversitesi Kâzım Karabekir Eğitim Fakültesi İngilizce, Türkçe, Almanca ve Türk Dili ve Edebiyatı Eğitimi bölümlerinde okuyan öğretmen adayları seçilmiştir. Örneklem ise bu evrenden amaçlı örnekleme tekniğiyle belirlenen son sınıf öğrencilerinden oluşmaktadır (N=164). Çalışmanın verileri B. Varışoğlu (2018) tarafından geliştirilen “Türkçe Üst Dilsel Farkındalık Ölçeği” ile toplanmıştır. Verilerin analizinde betimsel analiz tekniklerinden yararlanılmıştır. Sonuç olarak öğretmen adaylarının Türkçe üst dilsel farkındalıklarının yüksek olduğu; en düşük farkındalıklarının şekil bilgisel farkındalık alt boyutunda, en yüksek farkındalıklarının ise kültürel farkındalık alt boyutunda olduğu anlaşılmıştır. Cinsiyet değişkenine göre kız öğretmen adaylarının lehine anlamlı bir farklılığın olduğu, ancak bölüm değişkeninin öğretmen adaylarının Türkçe üst dilsel farkındalıkları üzerinde anlamlı bir etkiye sahip olmadığı görülmüştür.
Anahtar Kelimeler
Language | Language awareness | Language education | Prospective teachers | Turkish metalinguistic awareness