Türkiye ve Özbekistan'da Ana Dil Eğitiminde Ders Kitapları; Metin Yapıları Üzerine Karşılaştırmalı Bir İnceleme
Yazarlar (4)
Doç. Dr. Burak DELİCAN Tokat Gaziosmanpaşa Üniversitesi, Türkiye
Dr. Öğr. Üyesi Osman Gedik Niğde Ömer Halisdemir Üniversitesi, Türkiye
Dr. Öğr. Üyesi Taha Tuna Kaya Sivas Cumhuriyet Üniversitesi, Türkiye
Rıfat Kalkan
Makale Türü Açık Erişim Özgün Makale (Diğer hakemli ulusal dergilerde yayınlanan tam makale)
Dergi Adı International Journal of Social Humanities Sciences Research (JSHSR)
Dergi ISSN 2459-1149
Dergi Tarandığı Indeksler International Index Copernicus
Makale Dili Türkçe Basım Tarihi 05-2023
Cilt / Sayı / Sayfa 10 / 95 / 1070–1078 DOI 10.26450/jshsr.3645
Makale Linki http://dx.doi.org/10.26450/jshsr.3645
UAK Araştırma Alanları
İlk Okuma Yazma ve Türkçe Eğitimi
Özet
Bu araştırmada Türkiye ve Özbekistan’da devlet ilkokullarında ana dil eğitimi derslerinde kullanılan ders kitaplarının karşılaştırmalı olarak incelenmesi amaçlanmıştır. Bu doğrultuda kitaplar, nitel araştırmanın yapısına uygun olarak doküman-materyal incelemesi tekniği ile değerlendirilmiştir. Çalışma sürecinde Türkiye’deki ilkokullarda kullanılan 4. Sınıf Türkçe Ders Kitabı (MEB) ve Özbekistan’daki ilkokullarda kullanılan Özbek Dili 4. Sınıf Ders Kitabı (O’zbek Tili 4-Sinfi Uchun Darslik) araştırma materyali olarak belirlenmiştir. Araştırma materyali olarak belirlenen İlkokul 4. Sınıf Türkçe Dersi kitabına Türkiye Cumhuriyeti Millî Eğitim Bakanlığı Eğitim Bilişim Ağından; Özbek Dili 4. Sınıf Ders Kitabına Özbekistan Cumhuriyeti Halk Eğitimi Bakanlığı Cumhuriyet Çocuk Kütüphanesi (Oʻzbekiston Respublikasi Xalq Taʼlimi Vazirligi Respublika Bolalar Kutubxonasi) e-kitaplığından erişilmiştir. Araştırma sürecinde ders kitaplarında yer alan metinler, yapıları açısından sınıflandırılmıştır. Bu doğrultuda ders kitaplarında yer alan hikâye edici, bilgilendirici ve şiir yapısındaki metinler, yapıları ve türleri açısından sıklık ve frekans değerleri ile tasnif edilmiştir. Ders kitaplarının incelenmesi sürecinde her bir metin araştırmacılar tarafından ayrı ayrı incelenmiş ve tasnif edilmiştir. Değerlendirme sonucunda metin sayısı açısından Özbekistan’da kullanılan ders kitabına göre Türkiye’de kullanılan ders kitabında daha fazla metne yer verildiği görülmüştür. Diğer taraftan Türkiye’de kullanılan dördüncü sınıf Türkçe ders kitabında yapı açısından metinlerin eşit dağıldığı görülürken, Özbekistan’da kullanılan dördüncü sınıf ders kitabında bilgilendirici ve şiir metin yapılarının hikâye …
Anahtar Kelimeler